همه نکات درباره دندان قروچه در خواب

همه نکات درباره دندان قروچه در خواب؛  دندان قروچه به معنای فشردن یا ساییدن دندان‌ها است و یک اختلال ژنتیکی است که در 2 نفر از هر 5 نفر وجود دارد. در 5 تا 10 درصد از افراد مبتلا به دندان قروچه، ممکن است شکستگی‌های دندانی به دنبال فشار قویی که به دندان‌ها وارد می‌شود، بروز کند. دندان قروچه یک اختلال خواب است که به سه شکل مختلف، مانند فشردن دندان‌ها در حین خواب، بسته شدن ناگهانی فک در زمان خواب برای افرادی که با دهان باز خواب می‌کنند، یا فشار دهانی دندان‌ها در خیلی از موارد بروز می‌کند. علت فشار دادن دندان‌ها عموماً اعصابی یا روانی است.

دندان قروچه چیست؟

یک فرد که دندان‌هایش را به یکدیگر ساییده و فشرده، در واقع دندان قروچه دارد. در این حالت، دندان‌ها بوسیله حرکت فک به صورت جانبی یا به سمت عقب و جلو به یکدیگر نزدیک می‌شوند. بسیاری از افراد هنگام انجام این حرکت در حالت بیهوشی قرار می‌گیرند. اما وقتی فرد دندان‌هایش را به هم فشرده (Clench) می‌کند، دندان‌ها را بر روی یکدیگر نگه‌می‌دارد و عضلات تنش پیدا می‌کند، اما به جلو و عقب حرکت نمی‌کند. ممکن است برخی افراد در شبانه‌روز دندان‌هایشان را به یکدیگر فشار دهند یا بچرخانند. اما دندان قروچه که در زمان خواب رخ می‌دهد، چالشی بزرگتر است، زیرا کنترل آن دشوارتر است.

دندان قروچه که به انگلیسی به "Bruxism" معروف است، یکی از شایع‌ترین اختلالات خواب است و یک فعالیت غیرارادی عصبی-عضلانی محسوب می‌شود. این وضعیت می‌تواند منجر به دردهای عضلانی، اختلالات مفصل دمپراندیبولار (TMJ) و سردردهایی شود و در موارد شدید حتی ممکن است منجر به آرتریت مفاصل TMJ شود. یکی از علل اصلی دردهای دندانی، دندان قروچه است.

چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم؟

زمانی که علائم دندان قروچه را تجربه می‌کنید، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید. این مشکل ممکن است باعث آسیب دیدگی دندان‌های شما شود، به خصوص اگر دندان‌ها ترمیم شده یا با روکش پوشانده شده باشند. در این صورت، حتماً باید جهت درمان مشکل به دندانپزشک مراجعه نمایید. ایمپلنت‌ها و روکش‌های دندان به سرعت تحت تأثیر دندان قروچه قرار می‌گیرند. بنابراین، این عادت را جدی بگیرید.

در عین حال، در برخی موارد، دندان قروچه یا بروکسیسم ممکن است نشانه‌ای از اختلال روانی باشد. به عنوان مثال، فرد ممکن است به اضطراب شدید مبتلا باشد و دندان قروچه نشانه‌ای است که به صورت غیرارادی بروز می‌کند. برای تشخیص و درمان این مشکل، بهتر است به دندانپزشک روانپزشک یا روانشناس مراجعه کنید.

علت دندان قروچه در خواب 

دندان قروچه در هنگام خواب ممکن است به عوامل متعددی برگردد، از جمله:

سن: در کودکان، دندان قروچه شایع‌تر است و با پیشرفت سن، این مشکل کمتر می‌شود.

تنش مزمن: اضطراب، سرخوردگی و عصبانیت می‌توانند در هنگام خواب سبب ظهور دندان قروچه شوند.

شخصیت بیش فعال و پرخاشگر: افرادی که شخصیتی بیش فعال، پرخاشگر یا رقابتی دارند، احتمال دندان قروچه بیشتری دارند.

عارضه جانبی داروها: برخی داروهای ضدافسردگی و داروهای دیگر می‌توانند دندان قروچه را در خواب تحریک کنند.

سیگار و مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین: سیگار و نوشیدنی‌های حاوی کافئین می‌توانند خطر ساییدن دندان‌ها را در خواب افزایش دهند.

سابقه خانوادگی: درصورتی که یکی از افراد خانواده شما دندان قروچه دارد، خطر ابتلا به این مشکل برای شما نیز افزایش می‌یابد.

بیماری‌ها: بعضی بیماری‌ها مانند بیماری پارکینسون، بیماری رفلاکس معده و... می‌توانند باعث ساییدن دندان‌ها در شب شوند.

در نتیجه، بهتر است به این عوامل توجه کنید و در صورت نیاز، به دندانپزشک یا متخصص روانپزشکی مراجعه کنید. 

همچنین پیشنهاد می‌شود مقاله صفر تا صد روکش دندان را نیز مطالعه نمایید.

عوارض دندان قروچه در هنگام خواب

دندان قروچه در شب می تواند منجر به مشکلات متعددی شود، از جمله:

• شکستگی یا از دست دادن دندان‌ها
• تغییر شکل استخوان های صورت
• درد شدید سر و فک

نحوه تشخیص دندان قروچه

ساییدن دندان یا فشردن، اغلب در هنگام خواب رخ می‌دهد و برخی بیماران از وجود این عارضه آگاهی ندارند. در نتیجه، تشخیص این مشکل براساس بررسی دهان، دندان و مفاصل فک توسط دندانپزشک ممکن است صورت گیرد. در موارد پیشرفته، درد مفاصل می‌تواند به طور اشتباه با درد گوش یا درد عضلانی اشتباه گرفته شود. در چنین مواردی، متخصص گوش و حلق و بینی یا متخصص مغز و اعصاب می‌توانند تشخیص جایگزینی را ارائه دهند. در نتیجه، در صورت وجود این علائم، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید و در صورت لزوم، نظر متخصصان دیگری را نیز دریافت کنید. 

نحوه درمان دندان قروچه

در بسیاری از موارد، درمان برای مشکل دندان قروچه ضروری نیست، زیرا بسیاری از کودکان بدون درمان، دندان این عارضه را پشت سر می‌گذارند و گاهی  بزرگسالان نیز هنگام دندان‌قروچه، دندان‌های خود را به شدت فشار نمی‌دهند که نیاز به درمان باشند.

اما در صورتی که مشکل دندان قروچه در حال پیشرفت باشد، برخی گزینه‌های درمانی وجود دارد. این گزینه‌ها شامل تکنیک‌های دندانپزشکی، درمان‌ها و داروها برای جلوگیری از آسیب دندان و کاهش درد فک می‌شوند. در کلینیک‌های دندانپزشکی، برای تشخیص بیماری، در اکثر بیماران از کاربرد آتل‌های دندانی یا از گارد شبانه استفاده می‌شود. این تدابیر هدف دارند تا در هنگام خواب، فشردن و ساییدن دندان‌ها را به حداقل برسانند و از خونریزی در ساختار دندان را جلوگیری کنند. گاهی برای درمان دندان قروچه نیز از داروهایی نیز استفاده می‌شود.

 اثرات منفی بر سلامت دهان و دندان

تحقیقات نشان داده است که مشکل دندان قروچه در خواب تأثیرات منفی بسیاری بر سلامت دهان و دندان دارد. بسیاری از افراد به دلیل عدم مشاهده مشکل ساییدن خود در هنگام خواب، در تشخیص آسیب‌های وارده به دندان‌های خود دچار مشکل می‌شوند. به عبارت دیگر، فشردن قوی بیش از حد طبیعی در هنگام خواب می‌تواند منجر به آسیب‌هایی مانند شکستن یا لرزش دندان شود.

این عملکرد سلامت دهان، دندان و لثه را تحت تأثیر قرار می‌دهد و ممکن است منجر به ترک خوردن و شکستن بریج‌ها و نیاز به درمان‌های ایمپلنت بر روی دندان گردد. علاوه بر این، در صورت وجود حساسیت در لثه و سایش مینای خارجی، حساسیت دندان نیز ایجاد می‌شود. از طرف دیگر، مشاهده شده است که به علت دندان قروچه، عضلات فک آسیب می‌بینند و فرد ممکن است درد صورت و  در عضلات فک تجربه کند.

سخن پایانی

دندان قروچه یا بروکسیسم (Bruxism) در واقع وضعیتی است که در آن فرد، بدون هیچ عاملی، دندان‌های خود را به هم فشار می‌دهد یا می‌ساید. عموماً دندان قروچه در زمان خواب رخ می‌دهد، اما ممکن است در ساعات بیداری نیز اتفاق بیافتد. به طور کلی، فرد اغلب درباره انجام دندان قروچه آگاه نیست. پیشرفت دندان قروچه می‌تواند باعث درد فک شود و مسبب مشکلات دندانی شود. فشار ناشی از دندان قروچه، حتماً به عضلات فک، دندان‌ها و مفاصل گیجگاهی-فکی آسیب می‌رساند.