آشنایی با خواص بی‌نظیر سقز برای سلامتی بدن

آشنایی با خواص بی‌نظیر سقز برای سلامتی بدن؛ سقز یا بنه، صمغ یا شیره غلیظی است که از درخت بنه به دست می‌آید. این صمغ معمولاً در فصل پاییز به طور طبیعی از تنه درخت خارج می‌شود یا از آن به صورت صمغی استخراج می‌شود که به آن "سقز" هم گفته می‌شود. این ماده در ساخت آدامس استفاده می‌شود و همچنین خواص درمانی و صنعتی متعددی دارد. درخت سقز از تیره‌ی پسته‌ایان است و معمولاً در کوهستان‌های با آب و هوای نه چندان سرد رشد می‌کند. ارتفاع این درخت معمولاً 2 تا 7 متر است، اما گاهی می‌تواند به 9 متر هم برسد.

سقز چیست؟ از چه چیزی‌بدست می‌آید؟

همانطور که اشاره شد، صمغ یا شیره غلیظ درخت بنه که به نام سقز هم شناخته می‌شود، معمولاً در فصل پاییز از تنه درخت به صورت طبیعی یا از طریق ایجاد شکاف‌های صمغی استخراج می‌شود. این ماده که در فارسی به نام سقز شناخته می‌شود، در تهیه آدامس استفاده می‌شود و خواص درمانی و صنعتی زیادی دارد. علاوه بر این، این صمغ با نام‌های دیگری همچون بنه و پسته کوهی شناخته می‌شود. درخت سقز که جزو تیره پسته‌ایان است، ارتفاعی معمولاً بین 2 تا 7 متر دارد، اما گاهی می‌تواند به 9 متر هم برسد. این درخت معمولاً در کوهستان‌های با آب و هوای معتدل به رشد می‌پردازد.

فواید مصرف سقز کدامند؟

در ادامه به بررسی فواید و مزایای مصرف سقز خواهیم پرداخت:

• کاهنده التهاب

سقز یک ماده ضد التهابی است که می‌تواند در بهبود بیماری‌های التهاب‌های مزمن موثر باشد. این صمغ به عنوان یک تنظیم‌کننده سطح التهاب و علایم تورم عمل می‌کند، باعث مسدود شدن مسیرهای التهاب و فعال‌سازی نوتروفیل‌ها، که نوعی از سلول‌های خون سفید هستند، می‌شود.

• حفظ سلامت دهان

یک آزمایش انجام شده بر روی 10 نفر نشان داد که جویدن آدامس سقز به مدت 7 روز منجر به کاهش تجمع پلاک دندانی می‌شود. نتایج چندین آزمایش بالینی دیگر روی بیش از 100 نفر نشان داد که مصرف سقز باعث کاهش سطوح باکتری‌های حاضر در بزاق دهان می‌شود. مطالعات نشان دادند که عصاره سقز می‌تواند باعث نابودی باکتری‌های مسبب بیماری‌های لثه و التهابی مانند ورم لثه شود.

• مبارزه موثر با میکروب‏‌ها

سقز به طور موثر می‌تواند رشد انواع مختلف باکتری‌ها و قارچ کاندیدا (که یکی از رایج‌ترین عوامل عفونت قارچی است) را کنترل کند. بنابراین، با مصرف طبیعی سقز در فرم آدامس یا دیگر محصولات خوراکی آن، می‌توان به بدن کمک کرد تا بهتر با میکروب‌ها مبارزه کند.

• افزایش هضم غذا

در یک آزمایش روی 148 نفر مبتلا به سوهاضمه، مشخص شد که مصرف 350 میلی‌گرم سقز موجب کاهش علایمی همچون سوزش سردل، درد معده و درد بالای شکم در این افراد می‌شود. این نتایج نشان می‌دهد که خواص طبیعی سقز قادر است به کاهش علایم سوهاضمه کمک کند و بتواند در فرآیند هضم غذا بهبود بخشی داشته باشد.

همچنین پیشنهاد می‌شود مقاله بهترین مواد غذایی برای تقویت سیستم ایمنی را نیز مطالعه نمایید.

• مبارزه با سرطان

بر اساس تحقیقات علمی انجام شده بر روی حیوانات و مطالعات سلولی، سقز دارای پتانسیل ضد سرطان بالا است. نتایج بررسی های انجام شده بر روی موش های مبتلا به سرطان روده نشان داده است که عصاره سقز قادر به کاهش رشد سرطان تا 35% بدون داشتن هیچ اثر مضری است. همچنین، در یک مطالعه سلولی، سقز توانست با کاهش فعالیت گیرنده های هورمون جنسی مردانه (آندروژن)، حساسیت سلول های سرطانی پروستات را کاهش داده و به درمان سرطان کمک کند. به علاوه، بر اساس دو مطالعه سلولی دیگر، سقز توانست سلول های سرطانی کولون را از بین ببرد.

آیا مصرف سقز در بارداری مجاز است؟

بر اساس تحقیقات انجام شده در زمینه علم طب سنتی، برخی مطالعات نشان داده‌اند که کندر می‌تواند به عنوان یک عامل تقویت حافظه و افزایش ضریب هوشی افراد مورد استفاده قرار گیرد. به همین دلیل، برخی خانم‌های باردار از کندر برای افزایش هوش فرزند خود در این دوران استفاده می‌کنند.

آیا مصرف سقز مضراتی هم دارد؟ 

مصرف بیش از حد میوه بنه سقز می‌تواند منجر به زخم شدن دهان، کاهش اشتها و در برخی موارد در دوران بارداری، تأثیر منفی بر جنین داشته و باعث بیش فعالیت کودک شود. همچنین، برخی افراد ممکن است به دلیل مصرف بیش از حد، با مشکلاتی مانند یبوست یا آلرژی روبرو شوند. اطلاعات نشان می‌دهند که سقز می‌تواند با برخی از داروها، مانند پنتوپرازول (پروتونیکس) که برای درمان زخم استفاده می‌شود، تداخل داشته باشد و اثر معکوسی داشته باشد. بنابراین، قبل از مصرف سقز با هر داروی دیگر یا مکمل، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

کاربرد سقز در صنایع چیست؟

سقز به عنوان یک ماده مهم در صنایع مختلف مانند صنایع ساخت چسب، رنگ، لاک، پلیمری و داروسازی استفاده می‌شود. این ماده همچنین به عنوان امولسیون در تولید روغن‌های چاپ، پارکت و کفپوش نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. خامه کلوفان موجود در سقز به عنوان یک حجیم‌دهنده و پرکننده در صمغ‌های گران‌بها، آهار کاغذ، چسب و محصولات مشتق شده از آن، از جمله روغن‌های معدنی، مرکب‌های استفاده شده در چاپ روزنامه، محلول‌های چسبی، مایع جوشکاری، کفپوش، رزینات فلزی، روغن‌های کابل، کاغذهای خاص، رنگ‌های سرامیکی و غیره استفاده می‌شود.

سخن پایانی

سقز یک صمغ درختی است که از تنه درخت استخراج می‌شود و به صورت طبیعی یا با ایجاد شیار از آن به دست می‌آید. این گیاه که به نام‌های بنه، پسته کوهی و کندر نیز شناخته می‌شود، کاربردهای متعددی در صنایع غذایی و دارویی دارد. طبع سقز به صورت تازه، گرم و خشک است و نمونه خشک شده آن طبیعتی گرم و بسیار خشک است. استفاده از این گیاه و صمغ آن برای کنترل قند خون، تقویت سیستم گوارشی، درمان یبوست،  حفظ بهداشت دهان و دندان، تقویت بینایی، تقویت سیستم ایمنی،  پیشگیری از مشکلات قلبی عروقی و دیگر استفاده‌های بهداشتی و درمانی مفید است.