بهترین مکمل‌ها برای تقویت حافظه سالمندان

بهترین مکمل‌ها برای تقویت حافظه سالمندان

به منظور تقویت حافظه سالمندان و جلوگیری از تحلیل‌ رفتن مغز، بهترین روش ترکیبی از اسیدهای چرب امگا 3 (به‌ویژه DHA)، ویتامین‌های گروه B، مخصوصا B12 و فولات برای کاهش هموسیستئین، ویتامین D3 و گیاهان دارویی نظیر جینکو بیلوبا است. 

تحقیقات نوین حاکی از آن است که مصرف فسفاتیدیل سرین و کورکومین نیز اثر چشمگیری در بهبود ارتباطات نورونی و حفظ شفافیت ذهنی دارد. هیچ قرص به تنهایی اثر چندانی ندارد، اما ترکیب این مکمل‌ها با یک رژیم غذایی ضدالتهابی، می‌تواند سن مغز را تا 10 سال جوان‌تر نگه دارد و روند زوال عقل را معکوس یا کند نماید.

چرا با افزایش سن، حافظه یاری نمی‌کند؟

پیری مغز به مرور اتفاق می‌افتد و نتیجه اکسیداسیون تدریجی سلول‌ها، کاهش جریان خون مویرگی و التهاب مزمن است. حالا علم ثابت کرده است که تقویت حافظه سالمندان تنها با حل کردن جدول کلمات نیست، بلکه نیاز به تغذیه سلولی دارد. 

زمانی که سطوح انتقال‌دهنده‌های عصبی مثل استیل‌کولین افت می‌کند، یادآوری نام‌ها و آدرس‌ها دشوار می‌شود و مکمل‌های تخصصی همین شکاف‌های بیوشیمیایی را پر می‌کنند.

اسیدهای چرب امگا 3 سوخت مغز

مغز انسان از چربی تشکیل شده و امگا 3 خشت و گلِ ساختار مغز است. تحقیقات گسترده نشان داده‌اند که دو نوع اسید چرب موجود در روغن ماهی، یعنی EPA و DHA، نقشی چشمگیری در حفظ غشای سلول‌های عصبی ایفا می‌کنند. DHA به‌طور خاص در ناحیه هیپوکامپ (مرکز حافظه) متمرکز است. در سالمندان، کاهش سطح این اسید چرب با کوچک شدن حجم مغز مرتبط است.

مصرف روزانه حداقل 1000 میلی‌گرم امگا 3 با کیفیت بالا می‌تواند به کند کردن زوال عقل کمک شایانی کند. توجه کنید که منبع آن باید فاقد جیوه و فلزات سنگین باشد.

ویتامین B12 و فولات محافظان DNA عصبی

کمبود ویتامین B12  به طور مستقیم با کوچک شدن مغز و افزایش ماده سمی هموسیستئین ارتباط دارد. بسیاری از سالمندان به دلیل کاهش اسید معده، توانایی جذب ویتامین B12 از غذا را از دست می‌دهند. کمبود این ویتامین علائمی شبیه به آلزایمر ایجاد می‌کند که اغلب اشتباه تشخیص داده می‌شود.

ویتامین B12 به همراه B6 و B9 (فولات)، سطح اسید آمینه‌ای به نام هموسیستئین را در خون پایین می‌آورند. هموسیستئین بالا سمِ نورون‌هاست و ریسک سکته مغزی و زوال عقل را دوچندان می‌کند.

استفاده از فرم متیل‌کوبالامین ویتامین B12 که جذب بالاتری نسبت به سیانوکوبالامین قدیمی دارد، برای سلامت مغز در دوران پیری مناسب تر است.

ویتامین D3 ویتامین نادیده گرفته شده مغز

گیرنده‌های ویتامین D در سراسر بافت مغز وجود دارند و فعال‌سازی آن‌ها برای شکل‌گیری خاطرات جدید ضروری است. ویتامین D بیشتر یک پرو-هورمون است تا یک ویتامین معمولی. مطالعات طولی نشان داده‌اند سالمندانی که سطح ویتامین D سرمی آن‌ها پایین‌تر از 30 ng/mL است، سرعت پردازش ذهنی کندتری دارند. این ویتامین به پاکسازی پلاک‌های آمیلوئید (که در آلزایمر تجمع می‌یابند) کمک می‌کند.

ترکیب ویتامین D3 با K2 نه تنها برای استخوان، بلکه برای جلوگیری از رسوب کلسیم در عروق مغزی نیز پیشنهاد می‌شود تا گردش خون عروق مغزی مختل نگردد.

این مقاله را از دست ندهید: فشار خون بالا و سلامت مغز؛ قاتل حافظه شما

فسفاتیدیل سرین روکش محافظ سیم‌کشی مغز

این یکی از معدود مکمل‌هایی است که تاییدیه FDA را برای ادعای سلامت شناختی (با قید محدودیت) دریافت نموده است. فسفاتیدیل سرین یک فسفولیپید است که غشای سلول‌های مغزی را می‌پوشاند و از آن‌ها محافظت می‌کند. با افزایش سن، تولید طبیعی این ماده در بدن کاهش می‌یابد. برای خرید فسفاتیدیل سرین پلاس یوروویتال کلیک کنید.

• بهبود ارتباطات بین سلولی (سیگنالینگ)
• افزایش سطح استیل‌کولین (حیاتی برای حافظه)
• بهبود تمرکز و کاهش فراموشی‌های لحظه‌ای

این ماده یکی از ارکان اصلی نوتروپیک‌های طبیعی محسوب می‌شود که باید در رژیم تقویتی لحاظ گردد.

جینکو بیلوبا و کورکومین قدرت گیاهان 

گیاهان دارویی چقدر موثرند؟ در صورتی که دوز مناسب و عصاره استاندارد مصرف شود، می‌توانند جریان خون مغزی را به طرز چشمگیری افزایش دهند. برای خرید قرص جینگو بی زد کلیک کنید.

• جینکو بیلوبا: این گیاه با اتساع عروق خونی، اکسیژن و گلوکز بیشتری را به مغز می‌رساند. همچنین خاصیت آنتی‌اکسیدانی قوی دارد که با رادیکال‌های آزاد مغزی مبارزه می‌کند.
• کورکومین (زردچوبه): مشکل کورکومین جذب پایین آن است. اما فرم‌های نانو یا لیپوزومال آن می‌توانند از سد خونی-مغزی عبور کنند و التهابات عصبی را سرکوب نمایند. التهاب، ریشه اصلی بسیاری از بیماری‌های دژنراتیو مغز است.

منیزیم ال-ترئونات منیزیم مخصوص مغز

اکثر فرم‌های منیزیم (مثل اکسید یا سیترات) توانایی عبور موثر از سد خونی-مغزی را ندارند و بیشتر روی عضلات یا روده اثر می‌گذارند. فرم ال-ترئونات (L-Threonate) جدیدترین دستاورد علمی در زمینه مکمل‌های منیزیم است. 

مطالعات نشان داده‌اند که این فرم خاص می‌تواند تراکم سیناپس‌های عصبی را افزایش دهد. سیناپس‌ها نقاط اتصال نورون‌ها هستند و هرچه تعداد و کیفیت آن‌ها بیشتر باشد، قدرت یادگیری و یادآوری در سالمندان بالاتر می‌رود. این مکمل بر روی نوروپلاستیسیتی در سنین بالا (انعطاف‌پذیری مغز) اثر می‌گذارد.

نقش پروبیوتیک‌ها و محور روده-مغز

باکتری‌های مفید روده موادی تولید می‌کنند که از طریق عصب واگ به مغز می‌رسند. علم نوین ثابت کرده است که دیس‌بیوزیس (عدم تعادل باکتری‌های روده) می‌تواند منجر به مه مغزی و کاهش حافظه شود. مصرف پروبیوتیک‌های حاوی لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم می‌تواند التهاب سیستمیک را کاهش داده و شفافیت ذهنی را بازگرداند. 

 فواید و خواص مکمل‌های ترکیبی برای حافظه سالمندان

برای اینکه بدانید چه انتظاری باید داشته باشید، خواص اصلی این رژیم تقویتی شامل موارد زیر است:

• کاهش خستگی ذهنی در اواسط روز
• افزایش سرعت پردازش اطلاعات و کاهش زمان واکنش
• تنظیم خلق و خو و کاهش علائم افسردگی پنهان در سالمندی
• بهبود حافظه کوتاه مدت (مثل یادآوری جای کلید یا نام افراد جدید)
• محافظت طولانی مدت در برابر بیماری‌های تحلیل برنده مثل آلزایمر

سوالات متداول درباره تقویت حافظه سالمندان

1. چقدر طول می‌کشد تا اثر مکمل‌های تقویت حافظه را ببینیم؟ 

برخلاف مسکن‌ها، مکمل‌های مغزی نیاز به زمان دارند تا ساختار سلولی را ترمیم کنند. اغلب جهت دیدن تغییرات ملموس در تمرکز و حافظه، نیاز به 6 تا 12 هفته مصرف مداوم و منظم است، پس صبور باشید و دوره را کامل کنید.

2. آیا مصرف همزمان این مکمل‌ها با داروهای فشار خون یا رقیق‌کننده خون خطرناک است؟ 

بله، تداخلات دارویی جدی است. به‌ویژه جینکو بیلوبا و مقادیر بالای امگا 3 می‌توانند اثر داروهای رقیق‌کننده خون مثل وارفارین یا آسپرین را تشدید کنند. حتما پیش از شروع، لیست مکمل‌ها را به پزشک متخصص نشان دهید.

3. آیا تغذیه به تنهایی برای تامین این مواد کافی نیست؟ 

در سنین بالا، به دلیل کاهش جذب گوارشی و افزایش نیاز متابولیک مغز، تامین دوزهای درمانی (مثلا 1000 میلی‌گرم DHA یا مقادیر بالای B12) فقط از طریق غذا بسیار دشوار و گاهی ناممکن است، بنابراین مکمل یاری‌کننده است.

سخن پایانی

در نهایت، مسیر تقویت حافظه سالمندان راهی است که با سوخت‌رسانی درست قابل مدیریت است. علم امروز به ما نشان داده که مغز توانایی بازسازی خود را حتی در دهه 80 و 90 زندگی حفظ می‌کند، به شرطی که بلوک‌های سازنده لازم را در اختیارش قرار دهید.

بهترین مکمل‌ها زمانی است که بخشی از یک سبک زندگی سالم محسوب شوند. خواب کافی، تعاملات اجتماعی و یادگیری مهارت‌های جدید، کاتالیزورهایی هستند که اثر مکمل‌های ذکر شده را چندین برابر می‌کنند. 

منبع: mayoclinic