رفلاکس معده نوزاد و مهم‌ترین علائم آن که باید بدانید

رفلاکس معده نوزاد و مهم‌ترین علائم آن که باید بدانید؛

رفلاکس معده در کودکان به وضعیتی اطلاق می‌شود که در آن محتویات معده به مری برمی‌گردد. این مشکل به ویژه در نوزادان زیر 6 ماه شایع است؛ چرا که حلقه ماهیچه‌ای میان مری و معده آن‌ها هنوز به طور کامل تکامل نیافته است. این بازگشت غذا ممکن است منجر به نشانه‌هایی مانند سوزش، تف کردن و ناآرامی شود.

نشانه‌های رفلاکس معده در کودکان می‌تواند شامل مشکلات تغذیه، استفراغ مکرر، گریه بیش از حد و عدم افزایش وزن باشد. برخی از کودکان همچنین ممکن است علائمی مشابه حساسیت به شیر گاو داشته باشند، به ویژه اگر دچار آسم یا اگزما باشند.

رفلاکس معده نوزاد چیست؟

همانطور که اشاره شد، رفلاکس نوزاد به معنای بازگشت غذا یا مایعات از معده به مری است و در اکثر نوزادان به عنوان یک وضعیت طبیعی دیده می‌شود. این وضعیت اغلب به دلیل ضعف عضلات و سیستم گوارش نوزادان در دوران اولیه زندگی رخ می‌دهد.

به طور عمومی، پس از شیرخوردن یا زمانی که نوزاد خوابیده است، فشار در معده افزایش می‌یابد و بخشی از غذا یا مایعات ممکن است به بالا برگردد. به طور معمول این مسئله بیشتر در نوزادانی که سنشان کمتر از چند ماه است، دیده می‌شود.

اکثریت نوزادان با رفلاکس به طور طبیعی رشد می‌کنند و هیچ مشکل جدی از آن ندارند. با این حال، در برخی موارد ممکن است این وضعیت به شدت افزایش یابد یا با مشکلات دیگری همراه باشد که نیاز به مشاوره و درمان پزشکی خواهد داشت.

عوامل تشدید کننده رفلاکس نوزادان

عواملی که ممکن است رفلاکس نوزادان را تشدید کنند به شرح زیر است:

وقتی که نوزاد خوابیده است، فشار بیشتری بر معده وارد می‌شود و بازگشت مواد از معده به مری احتمالاً بیشتر خواهد شد. اشباع کامل معده با شیر ممکن است  در این حالت رفلاکس شدت بیشتری داشته باشد. نوزادانی که خوراکشان زیاد است و یا بیش از حد شیر می‌خورند ممکن است بیشتر با این مسئله مواجه شوند.

درمان خانگی رفلاکس معده نوزاد

رفلاکس نوزاد ممکن است با تغییرات ساده در نحوه تغذیه و مراقبت‌های خانگی کاهش و بهبود یابد. راهکارهای موثر شامل استفاده از شیر خشک خاص،تغذیه مکرر با حجم کمتر شیر برای کاهش فشار بر معده و کاهش رفلاکس، استفاده از لباس‌های آزاد برای کاهش فشار بر معده، نگه داشتن نوزاد در وضعیت نیمه‌نشسته پس از تغذیه تا 30 دقیقه برای جلوگیری از برگشت شیر به مری، استفاده از بالش‌های مناسب برای حفظ زاویه مناسب نوزاد و حفظ وزن سالم نوزاد برای کاهش علائم رفلاکس می‌باشد. در صورت تداوم علائم یا شدت بیشتر، مشاوره با پزشک ضروری است تا مشکلات جدی‌تر ارزیابی شود.

همچنین پیشنهاد می‌شود مقاله نشانه‌ها، علل و راهکارهای مقابله کم خونی در کودکان را نیز مطالعه نمایید.

چه زمانی برای درمان رفلاکس معده نوزاد به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر نوزاد شما تجربه یکی از این علائم را داشته باشد، بهتر است فوراً به پزشک مراجعه کنید:

•  نوزاد خون در مدفوغ دارد.
• نوزاد شما افزایش وزن ندارد.
• مشکلات تنفسی مشاهده می‌شود.
• مایع خونی، زرد یا سبز رنگ تف می‌کند.
• تفاله قهوه‌ای مایعی از دهان خارج می‌شود.

این علائم ممکن است نشانگر بیماری جدی مانند GERD (رفلاکس از معده به مری) یا تنگی پیلور باشند، که نیاز به ارزیابی و درمان توسط پزشک دارند.

رفلاکس نوزاد تا چند ماهگی ادامه دارد؟ 

رفلاکس نوزاد معمولاً در اکثر نوزادان به طور طبیعی کاهش می‌یابد و در اکثر موارد تا سن 6 ماهگی به طور خودبخود رفع می‌شود. این امر به دلیل رشد و تقویت عضلات گوارشی نوزاد است که در طول زمان بهبود پیدا می‌کنند.

با این حال، در برخی نوزادان ممکن است رفلاکس آن‌ها بیشتر از 6 ماهگی هم ادامه داشته باشد و در برخی موارد نیاز به مشاوره پزشکی دارد، مخصوصاً اگر با مشکلاتی همچون ناراحتی شدید نوزاد، عدم تغذیه درست یا کاهش وزن همراه باشد.

در هر حال، در صورت داشتن هر گونه نگرانی درباره رفلاکس نوزاد خود، مشاوره با پزشک کودکان کمک خواهد کرد تا بهترین راه حل برای مدیریت این وضعیت را پیدا کنید.

بهترین قطره برای رفلاکس نوزاد

شربت فاموتیدین یک داروی بسیار موثر برای درمان رفلاکس نوزادان بشمار می‌رود که به صورت قرص، شربت و قطره در دو دوز 20 و 40 میلی‌گرمی در بازار موجود است. این دارو از دسته انتی هیستامین‌ها است که با کنترل اسید معده، علائم رفلاکس را در نوزادان کاهش می‌دهد. فاموتیدین مناسب برای استفاده در نوزادان و کودکان بزرگتر است، اما استفاده از آن باید تحت نظر پزشک باشد و دوز مناسب باید توسط پزشک تجویز شود. 

جهت استفاده از فاموتیدین حتماً به تجویزات پزشک پایبند بوده و نکاتی همچون عوارض جانبی مانند یبوست، سرگیجه، اسهال، افزایش ضربان قلب و غیره را در نظر داشته باشید. در صورت بروز هر گونه علائم ناخوشایند یا تغییرات حطرناک، باید به زودی با پزشک خود مشورت کنید.

سخن پایانی

در نوزادان زیر 6 ماه، حلقه ماهیچه‌ای بین مری و معده هنوز به طور کامل توسعه نیافته است‌که این امر می‌تواند منجر به بازگشت غذا به دهان شود. برخی نشانه‌های حساسیت به شیر گاو می‌تواند مشابه علائم رفلاکس معده در نوزادان باشد، به ویژه در نوزادانی که آسم یا اگزما دارند. تقریباً نیمی از کودکان تا سن یک‌سالگی با مشکل رفلاکس مواجه می‌شوند. با رشد و تکمیل سیستم گوارشی، این مشکل به تدریج کاهش یافته و از بین می‌رود.