علت زرد شدن دندان؛ مسواک می‌زنید اما دندان‌هایتان زرد است؟

علت زرد شدن دندان؛ مسواک می‌زنید اما دندان‌هایتان زرد است؟

زرد شدن دندان‌ها با وجود مسواک همیشه به معنی کثیف بودن دندان یا رعایت نکردن بهداشت دهان نیست. رنگ طبیعی دندان، نازک شدن مینای دندان، نمایان‌تر شدن عاج، جرم و پلاک، مصرف چای و قهوه، دخانیات و بعضی داروها می‌توانند باعث شوند دندان‌ها حتی با مسواک زدن منظم زرد به نظر برسند. در واقع مسواک برای پاک کردن پلاک و بقایای مواد غذایی ساخته شده، نه برای تغییر رنگ طبیعی ساختار دندان.

اگر زردی بیشتر نزدیک لثه دیده می‌شود، احتمال وجود جرم دندان یا لکه‌های سطحی مطرح است؛ اما وقتی تمام دندان‌ها به‌صورت یکنواخت کرم یا زرد دیده می‌شوند، ممکن است رنگ عاج دندان از زیر مینای نیمه‌شفاف مشخص باشد. به همین دلیل، قبل از سراغ رفتن به سراغ سفیدکننده‌ها باید مشخص شود تغییر رنگ از سطح دندان آمده یا از خود ساختار آن. 

چرا دندان‌ها با وجود مسواک زرد می‌شوند؟

مسواک زدن منظم، دندان را تمیز نگه می‌دارد اما لزوما آن را سفید نمی‌کند. مسواک پلاک و بخشی از لکه‌های سطحی را برمی‌دارد، ولی رنگ طبیعی عاج، تغییرات داخلی دندان و لکه‌های عمیق را تغییر نمی‌دهد. این تفاوت، مهم‌ترین دلیل زرد ماندن دندان در افرادی است که مرتب مسواک می‌زنند.

دندان از چند لایه تشکیل شده است. بیرونی‌ترین لایه، مینای دندان، سخت و نسبتا نیمه‌شفاف است. زیر آن عاج دندان قرار دارد که به‌طور طبیعی رنگی متمایل به زرد یا کرم دارد. بنابراین رنگی که در آینه می‌بینید فقط حاصل سفیدی مینا نیست؛ ترکیبی از رنگ مینا و عاج زیر آن است.

 هرچه مینا نازک‌تر یا شفاف‌تر شود، رنگ عاج بیشتر خودش را نشان می‌دهد. انجمن دندان‌پزشکی آمریکا نیز افزایش شفافیت و نازک‌تر شدن مینا با افزایش سن را یکی از عوامل تیره‌تر یا زردتر دیده شدن دندان‌ها معرفی می‌کند.

از طرف دیگر، ممکن است مسئله واقعا یک لکه سطحی باشد. چای، قهوه، نوشابه‌های تیره، بعضی مواد غذایی رنگدانه‌دار و دخانیات می‌توانند ترکیبات رنگی را روی مینا جمع کنند. پلاک نیز محل مناسبی برای چسبیدن این رنگدانه‌هاست و در صورت باقی ماندن، می‌تواند به جرم تبدیل شود.

این مقاله را از دست ندهید: علل بوی بد دهان؛ مهم‌ترین علت‌هایی که شاید ندانید

علت‌‌ زرد شدن دندان ها‌

زرد شدن دندان‌ها اغلب حاصل یک علت واحد نیست و چند عامل می‌توانند هم‌زمان روی رنگ دندان اثر بگذارند. در بعضی افراد رنگ طبیعی عاج عامل اصلی است و در بعضی دیگر، لکه‌های ناشی از نوشیدنی‌ها، دخانیات یا جرم دندان نقش بیشتری دارند.

رنگ طبیعی عاج و نازک شدن مینای دندان

یکی از دلایلی که کمتر به آن توجه می‌شود، رنگ طبیعی خود دندان است. عاج در زیر مینا قرار دارد و ذاتا زردتر است. با افزایش سن، مینا به‌تدریج نازک‌تر و شفاف‌تر می‌شود و در نتیجه رنگ عاج بیشتر دیده می‌شود. این حالت لزوما نشانه بیماری یا ضعف بهداشت دهان نیست.

چای، قهوه و خوراکی‌های رنگدانه‌دار

چای، قهوه، نوشابه‌های تیره، شراب قرمز و برخی خوراکی‌های پررنگ می‌توانند لکه‌های خارجی روی سطح دندان ایجاد کنند. اگر چنین مواد غذایی و نوشیدنی‌هایی مرتب و در دفعات متعدد مصرف شوند، فرصت بیشتری برای تجمع رنگدانه روی مینا ایجاد می‌شود.

سیگار و سایر محصولات دخانی

مصرف دخانیات از عوامل شناخته‌شده تغییر رنگ دندان است. لکه‌های ناشی از دخانیات معمولاً با گذشت زمان پررنگ‌تر می‌شوند و ممکن است از زرد به سمت قهوه‌ای حرکت کنند.

پلاک و جرم دندان

پلاک یک لایه نرم و چسبنده است که روی دندان تشکیل می‌شود. وقتی به‌خوبی پاک نشود، می‌تواند سفت و معدنی شده و به جرم دندان تبدیل شود. جرم ممکن است به رنگ زرد، قهوه‌ای یا حتی تیره دیده شود و مسواک معمولی نمی‌تواند جرم سخت‌شده را مانند پلاک نرم از سطح دندان جدا کند.

سایش یا فرسایش مینا

تمیزتر شدن دندان با فشار بیشتر اتفاق نمی‌افتد. مسواک زدن خشن، استفاده نادرست از مواد ساینده و تماس مکرر با محیط اسیدیمی‌تواند به مرور به مینا آسیب بزند. با کاهش ضخامت مینا، رنگ زرد عاج بیشتر دیده می‌شود. بنابراین تلاش برای سفیدتر کردن دندان با ساییدن شدید می‌تواند نتیجه‌ای برعکس انتظار داشته باشد. 

از روی ظاهر دندان می‌توان علت زردی را حدس زد؟

محل، الگوی تغییر رنگ و تعداد دندان‌های درگیر سرنخ‌هایی درباره منشا آن می‌دهند، اما تشخیص قطعی فقط با معاینه دندان‌پزشکی ممکن است. ظاهر زردی به‌تنهایی برای انتخاب روش سفید کردن کافی نیست.

تفاوت مهم دیگر، زردی سطحی و زردی داخلی است. لکه خارجی ممکن است با پاک‌سازی حرفه‌ای یا محصولات مناسب سفیدکننده بهتر شود، اما تغییر رنگی که از داخل ساختار دندان آمده، همیشه با مسواک یا خمیردندان سفیدکننده برطرف نمی‌شود. انجمن دندان‌پزشکی آمریکا تغییر رنگ دندان را به دو گروه اصلی خارجی و داخلی تقسیم می‌کند و تأکید دارد که روش درمان باید با نوع تغییر رنگ هماهنگ باشد.

تغییر رنگ یک دندان نیز اهمیت بیشتری دارد. وقتی فقط یک دندان نسبت به بقیه به شکل محسوسی تیره یا خاکستری شده، مسئله ممکن است با ضربه قدیمی، تغییرات پالپ یا درمان‌های قبلی مرتبط باشد و بهتر است صرفا با سفیدکننده خانگی پوشانده نشود.

درمان زرد شدن دندان

اول باید مشخص شود تغییر رنگ از جرم و لکه سطحی است یا از رنگ داخلی دندان؛ چون یک خمیردندان یا روش سفیدکننده برای همه انواع زردی نتیجه یکسانی ندارد. در صورت وجود جرم، افزایش فشار مسواک راه‌حل نیست و پاک‌سازی حرفه‌ای منطقی‌تر است.

• بلافاصله بعد از مصرف خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های اسیدی مسواک نزنید؛ بهتر است مدتی صبر کنید تا محیط دهان متعادل‌تر شود
• روزانه 2 بار دندان‌ها را با تکنیک ملایم و خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید
• مصرف مکرر چای، قهوه و نوشیدنی‌های تیره را کاهش دهید
• پس از نوشیدنی‌های رنگدانه‌دار، دهان را با آب بشویید
• تمیز کردن فضای بین دندان‌ها را فراموش نکنید
• از سیگار و سایر محصولات دخانی دوری کنید

خمیردندان سفیدکننده نیز می‌تواند در کاهش بعضی لکه‌های خارجی کمک‌کننده باشد، اما نباید از آن انتظار تغییر کامل رنگ طبیعی دندان داشت. انجمن دندان‌پزشکی آمریکا توضیح می‌دهد که محصولات سفیدکننده مختلف، از جمله خمیردندان‌ها، بیشتر در کاهش لکه‌های خارجی نقش دارند و اثر قابل‌توجهی روی رنگ داخلی دندان ندارند.

اگر زردی ناشی از لکه‌های سطحی باشد، پاک‌سازی حرفه‌ای ممکن است ظاهر دندان را به شکل محسوسی بهتر کند. در موارد مناسب، بلیچینگ دندان نیز می‌تواند رنگ دندان‌های طبیعی را روشن‌تر کند. مواد رایج در روش‌های سفیدکنندگی حرفه‌ای شامل هیدروژن پراکسید و کاربامید پراکسید هستند. حساسیت موقت دندان و تحریک لثه از عوارض شناخته‌شده این روش‌ها هستند.

نکته مهم این است که سفیدکننده روی روکش، لمینت، ونیر و برخی ترمیم‌های همرنگ دندان همان اثری را ندارد که روی دندان طبیعی دارد. بنابراین سفید کردن بدون بررسی قبلی می‌تواند باعث اختلاف رنگ بین دندان طبیعی و ترمیم‌ها شود. برای خرید قرص کلسیم‌ یورو ویتال کلیک کنید.

چه زمانی زرد شدن دندان نیاز به مراجعه به دندان‌پزشک دارد؟

وقتی تغییر رنگ ناگهانی، یک‌طرفه، همراه با درد یا همراه با لکه‌های غیرمعمول باشد، بهتر است قبل از هر روش سفیدکننده معاینه شوید. همچنین جرم سخت، خونریزی لثه یا تغییر رنگی که با رعایت بهداشت برطرف نمی‌شود، ارزش بررسی دارد. مراجعه به دندان‌پزشک به‌خصوص در این شرایط مهم‌تر است:

• لثه هنگام مسواک خونریزی می‌کند
• رنگ دندان بعد از ضربه تغییر کرده است
• کنار لثه رسوب سخت و زردرنگ وجود دارد
• فقط یک دندان نسبت به بقیه تغییر رنگ داده است
• همراه با تغییر رنگ، درد یا حساسیت شدید ایجاد شده
• روی دندان لکه‌های قهوه‌ای، سیاه یا حفره مشاهده می‌شود
• با وجود رعایت منظم بهداشت، تغییر رنگ همچنان پیشرفت می‌کند

همه تغییرات رنگی، مسئله زیبایی نیستند. پوسیدگی، آسیب داخلی دندان، برخی ترمیم‌ها و تغییرات ناشی از ضربه می‌توانند رنگ دندان را تغییر دهند. Cleveland Clinic نیز پوسیدگی، آسیب دندان، بعضی داروها و برخی بیماری‌ها را در میان علل تغییر رنگ دندان قرار می‌دهد.

از طرف دیگر، نباید برای از بین بردن زردی سراغ روش‌هایی رفت که با سایش شدید یا مواد اسیدی تلاش می‌کنند لایه‌ای از دندان را بردارند. انجمن دندان‌پزشکی آمریکا درباره برخی روش‌های DIY مانند ترکیبات اسیدی و محصولات زغالی، شواهد ناکافی یا نگرانی‌های مربوط به سایش و آسیب ساختار دندان را مطرح کرده است.

بنابراین بهترین مسیر این نیست که هر بار دندان کمی زردتر شد، محصول سفیدکننده قوی‌تری بخرید. ابتدا علت مشخص شود؛ بعد روش مناسب انتخاب شود. برای خرید قرص سیستین بایو فرمولا کلیک کنید.

سخن پایانی

زرد بودن دندان با وجود مسواک زدن همواره نشانه ضعف بهداشت دهان نیست؛ رنگ طبیعی عاج، شفافیت و ضخامت مینا، لکه‌های غذایی، جرم و تغییرات داخلی دندان همگی می‌توانند در این ظاهر نقش داشته باشند. برای خرید ویتامین د۳ یوروویتال ۱۰۰۰ واحدی کلیک کنید. 

مهم‌ترین نکته این است که برای از بین بردن زردی، ابتدا باید مشخص شود رنگ از سطح دندان آمده یا از ساختار داخلی آن؛ چون فشار بیشتر هنگام مسواک یا روش‌های ساینده خانگی همیشه کمکی نمی‌کنند و حتی ممکن است به مینا آسیب بزنند.

اگر زردی نزدیک لثه و همراه با رسوب سخت است، معاینه و پاک‌سازی حرفه‌ای انتخاب منطقی‌تری است؛ اگر تغییر رنگ بیشتر مربوط به دندان طبیعی باشد، دندان‌پزشک می‌تواند مناسب بودن سفید کردن دندان را بررسی کند.

سوالات متداول 

چرا دندان‌ها با وجود مسواک زدن زرد می‌مانند؟

چون مسواک بیشتر برای پاک کردن پلاک، بقایای غذا و بخشی از لکه‌های سطحی کاربرد دارد و نمی‌تواند رنگ طبیعی عاج را تغییر دهد. نازک شدن مینا، رنگ طبیعی دندان، جرم، چای، قهوه، دخانیات و برخی تغییرات داخلی نیز می‌توانند ظاهر دندان را زرد کنند.

آیا دندان زرد دوباره سفید می‌شود؟

در بسیاری از موارد می‌توان دندان‌های زرد را روشن‌تر کرد، اما میزان تغییر به علت زردی بستگی دارد. لکه‌های سطحی معمولاً گزینه مناسب‌تری برای پاک‌سازی و سفیدکنندگی هستند؛ در حالی که تغییر رنگ داخلی، بعضی داروها، فلوروزیس، ضربه یا ترمیم‌های دندانی ممکن است به روش متفاوتی نیاز داشته باشند.

آیا مسواک زدن زیاد دندان را سفیدتر می‌کند؟

خیر. بیشتر مسواک زدن یا وارد کردن فشار بیشتر لزوماً دندان را سفیدتر نمی‌کند و مسواک خشن می‌تواند به مینا و لثه آسیب بزند. هدف اصلی مسواک، کنترل پلاک و حفظ سلامت دهان است، نه تغییر رنگ طبیعی دندان.

چرا دندان‌ها بعد از مسواک هم زرد دیده می‌شوند؟

ممکن است چیزی که می‌بینید رنگ واقعی دندان باشد. مینا نیمه‌شفاف است و عاج زیر آن رنگ زردتری دارد؛ بنابراین حتی پس از پاک شدن پلاک، رنگ عاج همچنان از زیر مینا دیده می‌شود.

آیا جرم دندان باعث زرد شدن دندان می‌شود؟

بله. پلاکِ باقی‌مانده می‌تواند به جرم سخت تبدیل شود و جرم ممکن است ظاهری زرد، قهوه‌ای یا تیره داشته باشد. جرم سخت‌شده اغلب با مسواک معمولی برداشته نمی‌شود و پاک‌سازی حرفه‌ای برای آن لازم است.

آیا چای و قهوه دندان را زرد می‌کنند؟

مصرف مکرر نوشیدنی‌های رنگدانه‌دار مانند چای و قهوه می‌تواند باعث ایجاد لکه‌های خارجی روی مینا شود. کاهش دفعات مصرف، شست‌وشوی دهان با آب و رعایت بهداشت دهان می‌تواند به کاهش تجمع این لکه‌ها کمک کند.

آیا استفاده از جوش شیرین یا زغال برای سفید کردن دندان مناسب است؟

نباید این روش‌ها را راهی بی‌خطر و قطعی برای سفید کردن دانست. بعضی روش‌های خانگی می‌توانند ساینده باشند و در صورت استفاده نادرست به سطح دندان آسیب بزنند. 

منبع:

southkenmd.co.uk