امگا 3 یا امگا 3 پلاس؛ تفاوت اصلی دقیقا کجاست؟

امگا 3 یا امگا 3 پلاس؛ تفاوت اصلی دقیقا کجاست؟

تفاوت اصلی در اسم نیست؛ باید برچسب ترکیبات را بخوانید. امگا 3 معمولا بر تأمین اسیدهای چرب EPA و DHA تمرکز دارد، در حالی که عنوان امگا 3 پلاس ممکن است به محصولی با ویتامین‌ها، مواد معدنی یا مقدار متفاوت EPA و DHA اشاره کند.

این همان نقطه‌ای است که مقایسه بسیاری از مکمل‌ها اشتباه می‌شود. پلاس یک استاندارد واحد برای همه محصولات نیست. برای نمونه، یک محصول پلاس ممکن است همراه ویتامین A، D3 و E عرضه شود، در حالی که محصول دیگری با همین عنوان، مقدار بالاتری از EPA و DHA داشته باشد. حتی در بازار، فرآورده‌هایی با عنوان پلاس همراه با زینک یا ترکیبات اختصاصی دیگر دیده می‌شوند. 

از طرف دیگر، خود امگا 3 هم یک ماده واحد نیست. سه نوع شناخته‌شده آن شامل ALA، EPA و DHA هستند. ALA بیشتر در منابع گیاهی مانند دانه کتان و برخی روغن‌های گیاهی وجود دارد؛ EPA و DHA عمدتا از منابع دریایی و روغن ماهی تأمین می‌شوند. بدن انسان می‌تواند مقداری ALA را به EPA و DHA تبدیل کند، اما این تبدیل محدود است؛ به همین دلیل، دریافت مستقیم EPA و DHA اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. 

پس هنگام مقایسه، به جای اینکه فقط روی کلمه پلاس تمرکز کنید، این موارد را کنار هم بگذارید:

• مقدار EPA
• مقدار DHA
• ترکیبات همراه
• دوز مصرفی
• مجموع اسیدهای چرب
• گروه سنی مصرف‌کننده
• هدف استفاده از مکمل

فواید امگا 3 و امگا 3 پلاس چیست؟

مهم‌ترین مزیت شناخته‌شده EPA و DHA، نقش آنها در ساختار سلول‌ها و حمایت از عملکرد طبیعی بدن است. شواهد علمی همچنین نشان می‌دهند که مصرف EPA و DHA می‌تواند تری‌گلیسیرید خون را کاهش دهد؛ اما نباید هر ادعای تبلیغاتی درباره قلب، مغز یا کاهش التهاب را به یک نتیجه قطعی تبدیل کرد. 

EPA و DHA در غشاهای سلولی بدن حضور دارند و DHA در بافت‌هایی مانند مغز و شبکیه چشم غلظت بالایی دارد. همین موضوع باعث شده این دو اسید چرب در پژوهش‌های مربوط به سلامت مغز، بینایی و قلب مورد توجه قرار بگیرند.

• حمایت از سلامت مغز و بینایی
• کمک به کاهش تری‌گلیسیرید
• مشارکت در عملکرد طبیعی سلول‌ها
• کمک به تأمین اسیدهای چرب ضروری
• تأمین EPA و DHA در افرادی که مصرف ماهی کمی دارند

اما یک نکته مهم را نباید حذف کرد مصرف امگا 3 مساوی با پیشگیری قطعی از بیماری قلبی نیست. یک مرور کاکرین که 86 کارآزمایی و بیش از 162 هزار نفر را بررسی کرده، نشان داد افزایش EPA و DHA اثر کمی بر بسیاری از پیامدهای قلبی‌عروقی دارد، هرچند کاهش تری‌گلیسیرید با شواهد قوی‌تری دیده شده است. برای خرید امگا ۳ ویواتیون کلیک کنید.

تفاوت امگا 3 با امگا 3 پلاس

اگر تنها هدف شما دریافت EPA و DHA است، یک محصول ساده می‌تواند انتخاب مستقیم‌تری باشد؛ اما وقتی محصول پلاس ترکیبات اضافه یا مقدار متفاوتی از EPA و DHA دارد، باید بر اساس برچسب همان فرآورده تصمیم گرفت.

برای نمونه، شربت امگا 3 پلاس یوروویتال حاوی مجموع 1200 میلی‌گرم اسیدهای چرب امگا 3، شامل 450 میلی‌گرم EPA و 590 میلی‌گرم DHA، به همراه ویتامین‌های A، D و E است. در مقابل، امگا 3 پلاس دانا ترکیب متفاوتی دارد و مقادیر EPA و DHA آن بسیار پایین‌تر است و ویتامین‌های A، D3 و E نیز در آن وجود دارد. 

برای سلامت قلب امگا 3 بهتر است یا امگا 3 پلاس؟

برای سلامت قلب، نام «پلاس» به خودی خود مزیت ایجاد نمی‌کند. مهم‌تر از همه، مقدار EPA و DHA، وضعیت تغذیه‌ای فرد و هدف مصرف است.

امگا 3 سال‌هاست در حوزه سلامت قلب و چربی خون مورد مطالعه قرار گرفته است. یکی از نتایج نسبتاً ثابت پژوهش‌ها، توانایی EPA و DHA در کاهش تری‌گلیسیرید است. NCCIH به مرور مطالعاتی اشاره می‌کند که کاهش تقریبی 15 درصدی تری‌گلیسیرید را با EPA و DHA گزارش کرده‌اند. 

اما نباید این موضوع را با درمان همه مشکلات قلبی یکی دانست. فرآورده‌های نسخه‌ای امگا 3 که برای تری‌گلیسیرید بسیار بالا استفاده می‌شوند، از نظر ترکیب و میزان کنترل کیفیت با مکمل‌های غذایی معمولی یکسان نیستند. بنابراین نتیجه‌ای که درباره یک داروی نسخه‌ای به دست آمده، لزوما برای هر کپسول مکمل قابل تعمیم نیست. برای انتخاب محصول، بهتر است روی جدول ترکیبات تمرکز کنید:

• EPA و DHA مشخص و قابل مشاهده باشند.
• مقدار آنها به ازای هر کپسول روشن باشد.
• محصول از مسیر معتبر تهیه شود.
• ترکیبات اضافه غیرضروری باعث مصرف ناخواسته ویتامین‌ها نشوند.

اگر فرد داروی قلبی یا داروهای مؤثر بر انعقاد خون مصرف می‌کند، انتخاب مکمل نباید صرفا بر اساس تبلیغات انجام شود.

امگا 3 پلاس برای کودکان چه تفاوتی دارد؟

در محصولات مخصوص کودکان، پلاس اغلب به معنای اضافه شدن مواد مغذی دیگر به EPA و DHA است؛ بنابراین انتخاب باید بر اساس سن کودک و ترکیبات دقیق همان محصول انجام شود.

برای مثال، امگا 3 پلاس دانا برای کودکان و نوجوانان عرضه می‌شود و در کنار EPA و DHA، ویتامین‌های A، D3 و E دارد. نمونه دیگری مانند امگا 3 پلاس زینک کیدز یوروویتال علاوه بر EPA و DHA، روی، ویتامین‌های B6، C، D3 و E را ارائه می‌کند. 

این تفاوت برای والدین اهمیت زیادی دارد؛ چون انتخاب مکمل فقط با دیدن عبارت امگا 3 روی بسته‌بندی کامل نمی‌شود. ممکن است کودک همزمان از مولتی‌ویتامین دیگری استفاده کند و با انتخاب یک محصول چندترکیبی، دریافت بعضی ویتامین‌ها بیش از نیاز شود.

از طرف دیگر، DHA برای بافت عصبی و شبکیه اهمیت ویژه‌ای دارد و EPA و DHA از اسیدهای چرب اصلی امگا 3 دریایی محسوب می‌شوند. بنابراین برای کودک، هنگام خرید این موارد را بررسی کنید:

• سن مجاز مصرف
• مقدار DHA
• مقدار EPA
• وجود ویتامین D
• وجود ویتامین A
• وجود روی یا سایر ترکیبات
• مقدار مصرف روزانه

امگا 3 را چه زمانی مصرف کنیم؟

مصرف همراه غذا، به‌خصوص یک وعده اصلی، انتخاب عملی مناسبی است و می‌تواند تحمل گوارشی مکمل را بهتر کند.

مکمل‌های حاوی روغن ماهی برای بعضی افراد با عوارضی مانند آروغ ماهی، ناراحتی معده، تهوع یا اسهال همراه می‌شوند. مصرف همراه غذا می‌تواند تجربه مصرف را بهتر کند. در برخی فرآورده‌ها نیز سازنده صراحتا مصرف همراه غذا و آب را توصیه کرده است. 

نکته مهم این است که ساعت مشخصی مانند حتما صبح یا حتما شب برای همه افراد وجود ندارد. مهم‌تر از ساعت، رعایت مقدار توصیه‌شده و مصرف منظم است.

در صورت استفاده از فرآورده‌های دارای ویتامین A، D و E، باید مجموع دریافت این ویتامین‌ها از سایر مکمل‌ها نیز در نظر گرفته شود؛ به‌خصوص ویتامین A که مصرف بیش از حد آن می‌تواند مشکل‌ساز باشد. برای خرید امگازون هلث اید کلیک کنید.

همچنین افرادی که داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت مصرف می‌کنند، پیش از مصرف دوزهای بالای مکمل‌های حاوی EPA و DHA بهتر است با پزشک یا داروساز مشورت کنند. NIH نیز به امکان تداخل امگا 3 با برخی داروها اشاره می‌کند. 

عوارض و تداخل دارویی امگا 3 چیست؟

بیشتر عوارض مکمل‌های معمولی خفیف و گوارشی هستند، اما مقدار مصرف، داروهای همزمان و ترکیبات محصول اهمیت دارند. شایع‌ترین مشکلات گزارش‌شده در مکمل‌های روغن ماهی شامل آروغ، بوی ماهی، ناراحتی معده، تهوع و اسهال است. مصرف همراه غذا اغلب تحمل فرآورده را ساده‌تر می‌کند. 

موضوع مهم‌تر برای بعضی افراد، تداخل احتمالی با داروهای مؤثر بر انعقاد خون است. NIH توصیه می‌کند افرادی که دارو مصرف می‌کنند، درباره مکمل‌ها با پزشک یا داروساز صحبت کنند؛ به‌خصوص زمانی که دوزهای بالا مطرح است.

همچنین نباید مکمل‌های حاوی امگا 3 را با داروهای نسخه‌ای کاهش‌دهنده تری‌گلیسیرید یکسان دانست. فرآورده‌های نسخه‌ای از نظر ترکیب، دوز و شواهد اثربخشی با مکمل‌های معمولی تفاوت دارند. 

این مقاله را از دست ندهیذ: چه مکمل‌هایی را نباید همزمان مصرف کرد؟

چه کسانی بهتر است در انتخاب امگا 3 دقت بیشتری داشته باشند؟

افراد مصرف‌کننده داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت، افراد پیش از جراحی، کودکان و کسانی که چند مکمل ویتامینی مصرف می‌کنند، بهتر است انتخاب را با دقت بیشتری انجام دهند.

برای فردی که یک رژیم غذایی متعادل دارد و ماهی‌های چرب را به شکل منظم مصرف می‌کند، نیاز به مکمل همیشه بدیهی نیست. NCCIH نیز تأکید می‌کند که شواهد درباره فواید مکمل‌های امگا 3 برای همه افراد یکسان و قطعی نیست، در حالی که مصرف غذاهای دریایی در الگوی غذایی سالم شواهد مطلوب‌تری دارد. 

در مقابل، کسی که ماهی بسیار کمی مصرف می‌کند ممکن است از مکمل برای افزایش دریافت EPA و DHA استفاده کند. البته مقدار مناسب باید با توجه به شرایط فرد و ترکیبات فرآورده انتخاب شود.

در مورد کودکان، سالمندان، بارداری و شیردهی یا افرادی که داروی منظم مصرف می‌کنند، بهتر است انتخاب فرآورده و مقدار مصرف با نظر متخصص انجام شود.

سخن پایانی

در انتخاب بین امگا 3 و امگا 3 پلاس، برنده محصولی نیست که روی بسته‌بندی آن کلمه پلاس نوشته شده باشد؛ برنده محصولی است که ترکیباتش با نیاز واقعی شما هماهنگ‌تر باشد.

اگر هدف شما صرفا دریافت EPA و DHA است، یک مکمل ساده و معتبر می‌تواند انتخابی منطقی و شفاف باشد. اگر علاوه بر اسیدهای چرب، به ترکیباتی مانند ویتامین D، ویتامین E، ویتامین A یا روی نیاز دارید، یک فرآورده پلاس با ترکیب مناسب می‌تواند گزینه کاربردی‌تری باشد. نمونه‌های موجود در بازار نشان می‌دهند که حتی محصولات دارای نام مشابه، مقدار EPA، DHA و مواد همراه یکسانی ندارند. 

پس قبل از خرید، فقط قیمت یا عبارت پلاس را نگاه نکنید. جدول ترکیبات را باز کنید و مقدار EPA + DHA، ترکیبات همراه، دوز روزانه و گروه سنی مصرف‌کننده را بررسی کنید. همین چند عدد، معمولا اطلاعات بسیار بیشتری از ظاهر جذاب بسته‌بندی به شما می‌دهند. برای خرید شربت امگا ۳ پلاس یوروویتال کلیک کنید.

سوالات متداول 

آیا امگا 3 پلاس از امگا 3 معمولی بهتر است؟

نه لزوما. عنوان پلاس فقط نشان می‌دهد محصول علاوه بر ترکیب پایه، مواد دیگری یا فرمول متفاوتی دارد. مقدار EPA و DHA و هدف مصرف معیار دقیق‌تری برای مقایسه است. 

امگا 3 برای چی خوبه؟

مهم‌ترین کاربرد تغذیه‌ای آن تأمین اسیدهای چرب EPA و DHA است. شواهد علمی همچنین کاهش تری‌گلیسیرید با EPA و DHA را نشان داده‌اند، اما نباید آن را درمان قطعی مشکلات قلبی یا سایر بیماری‌ها دانست. 

امگا 3 را صبح بخوریم یا شب؟

ساعت مشخصی برای همه افراد برتری ثابت‌شده‌ای ندارد. مصرف همراه یک وعده غذایی اصلی انتخاب مناسبی است و ممکن است تحمل گوارشی را بهتر کند.

آیا امگا 3 باعث چاقی می‌شود؟

امگا 3 یک چربی غذایی است، اما شواهد مرورهای بزرگ نشان نداده‌اند که افزایش EPA و DHA به‌طور معنی‌دار چربی بدن را افزایش دهد. بنابراین نباید صرفا به دلیل چرب بودن مکمل، آن را عامل چاقی دانست. 

امگا 3 برای تری گلیسیرید بالا مفید است؟

EPA و DHA می‌توانند تری‌گلیسیرید را کاهش دهند؛ NCCIH به کاهش حدود ۱۵ درصدی در مرور مطالعات اشاره کرده است. با این حال، در تری‌گلیسیرید بسیار بالا، درمان باید زیر نظر پزشک انجام شود و مکمل غذایی جایگزین داروی تجویزی نیست. 

آیا می‌توان امگا 3 و امگا 3 پلاس را با هم مصرف کرد؟

در حالت معمول، مصرف همزمان دو فرآورده حاوی روغن ماهی بدون بررسی مقدار کل EPA و DHA منطقی نیست. علاوه بر آن، اگر محصول پلاس ویتامین‌هایی مانند A، D یا E داشته باشد، دریافت تکراری این مواد نیز باید بررسی شود.

منبع:

nccih.nih.gov