سیر تا پیاز قرص مینی پیل؛ نکات مهم قبل از مصرف قرص شیردهی

سیر تا پیاز قرص مینی پیل؛ نکات مهم قبل از مصرف قرص شیردهی

قرص مینی پیل یک روش پیشگیری از بارداری خوراکی است که تنها حاوی هورمون پروژسترون بوده و فاقد استروژن است؛ به همین دلیل به عنوان بی‌خطر‌ترین راه برای جلوگیری از بارداری در دوران شیردهی شناخته می‌شود و هیچ تاثیر منفی بر حجم یا کیفیت شیر مادر ندارد. دوران پس از زایمان با تغییرات هورمونی و فیزیکی گسترده‌ای همراه است.

قرص مینی پیل یا قرص شیردهی چیست؟

قرص مینی پیل که در میان جامعه پزشکی و مادران به قرص شیردهی شهرت دارد، یک داروی خوراکی پیشگیری از بارداری است که تنها حاوی هورمون پروژسترون بوده و کاملاً فاقد استروژن می‌باشد. دلیل اصلی تجویز این دارو برای مادران تازه‌زایمان‌کرده این است که برخلاف قرص‌های ترکیبی، هیچ‌گونه تاثیر منفی بر حجم و کیفیت شیر مادر نمی‌گذارد. این قرص با ضخیم کردن ترشحات دهانه رحم و تغییر محیط داخلی رحم، مانع از رسیدن اسپرم به تخمک می‌شود.

تاثیرات قرص مینی پیل در بدن چگونه است؟

این دارو با ضخیم کردن مخاط دهانه رحم و متوقف کردن فرآیند تخمک‌گذاری در برخی چرخه‌ها، مانع از رسیدن اسپرم به تخمک و بروز بارداری می‌شود. بر اساس تحقیقات علمی، قرص مینی پیل با ترشح دوز پایینی از پروژسترون مصنوعی، محیط رحم را برای پذیرش اسپرم نامساعد می‌کند. 

برخلاف قرص‌های ترکیبی که کاملا تخمک‌گذاری را مهار می‌کنند، قرص شیردهی در حدود نیمی از چرخه‌های قاعدگی اجازه تخمک‌گذاری را می‌دهد، اما سد مخاطی ایجاد شده در دهانه رحم به قدری ضخیم است که احتمال بارداری را به زیر یک درصد کاهش می‌دهد. مصرف درست و سر ساعت این دارو برای حفظ این سد مخاطی الزامی است.

فواید و خواص مصرف قرص شیردهی برای بانوان

انتخاب روش مناسب پیشگیری از بارداری همواره با دغدغه‌هایی همراه است. اما چرا پزشکان قرص مینی پیل را در دوران پس از زایمان معرفی می‌کنند؟ در ادامه مهم‌ترین مزایای این قرص ضد بارداری تک هورمونی را ببینیم:

• حفظ کیفیت و کمیت شیر مادر: به دلیل عدم وجود استروژن، ترشح پرولاکتین (هورمون شیرساز) مختل نمی‌شود.
• کاهش دردهای قاعدگی (دیسمنوره): مصرف مداوم این دارو به کاهش انقباضات دردناک رحمی کمک شایانی می‌کند.
• مناسب برای افراد منع‌مصرف استروژن: زنانی که سابقه لخته شدن خون، فشار خون بالا یا میگرن‌های همراه با اورا دارند، می‌توانند با خیال راحت از این روش استفاده نمایند.
• بازگشت سریع باروری: بلافاصله پس از قطع مصرف قرص مینی پیل، چرخه تخمک‌گذاری زنان به حالت طبیعی بازمی‌گردد.

قرص مینی پیل چه تفاوتی با قرص‌های ترکیبی دارد؟

قرص شیردهی چه عوارضی به همراه دارد؟

شایع‌ترین عارضه مصرف این دارو، نامنظم شدن چرخه‌های قاعدگی و بروز لکه‌بینی در ماه‌های ابتدایی است که اغلب پس از سازگاری بدن برطرف می‌شود. بر اساس مقالات علمی منتشر شده در پایگاه PubMed، شایع‌ترین شکایت مصرف‌کنندگان قرص شیردهی، تغییر در الگوی خونریزی است. 

این مسئله به دلیل فعالیت مداوم هورمون پروژسترون رخ می‌دهد که ثبات دیواره رحم را دستخوش تغییر می‌کند. برخی از بانوان ممکن است خونریزی‌های مکرر، لکه‌بینی‌های بی‌دلیل و یا حتی قطع کامل قاعدگی (آمنوره) را تجربه کنند که از نظر پزشکی کاملا طبیعی و بی‌خطر است.

سایر عوارض جانبی هورمونی شامل نوسانات خلقی خفیف، حساسیت موضعی در سینه‌ها، سردردهای گذرا و تغییرات جزئی در میل جنسی می‌باشد. نکته حائز اهمیت این است که اگر هنگام مصرف قرص مینی پیل دچار دردهای شدید و ناگهانی در ناحیه زیر شکم شدید، باید سریعا به پزشک مراجعه نمایید؛ چرا که خطر بسیار ضعیفی برای وقوع بارداری خارج رحمی (اکتوپیک) در صورت شکست این روش وجود دارد.

آیا مصرف مداوم قرص مینی پیل به رحم آسیب می‌زند؟

خیر، از نظر علمی هیچ ارتباطی بین مصرف طولانی‌مدت این قرص و بروز ناباروری دائم وجود ندارد. قدرت باروری شما بلافاصله پس از قطع مصرف دارو به حالت کاملا طبیعی بازمی‌گردد. برای خرید کپسول ففول پرگننسی اینترافارم کلیک کنید.

یکی از تاریک‌ترین شایعاتی که در انجمن‌های تبادل نظر مادران دست به دست می‌شود، ترس از نازایی ثانویه به دلیل استفاده طولانی‌مدت از داروهای هورمونی است. شایان به ذکر است که قرص ضد بارداری تک هورمونی تنها کاری که انجام می‌دهد، ایجاد یک توقف موقت در سیستم تولید مثل شماست، نه یک تخریب دائمی.

زمانی که شما برای ماه‌ها یا حتی سال‌ها از قرص مینی پیل استفاده می‌کنید، دیواره داخلی رحم شما در حالت استراحت قرار می‌گیرد و ضخیم نمی‌شود. این اتفاق نه تنها مضر نیست، بلکه از نظر پزشکی می‌تواند خطر ابتلا به برخی سرطان‌های رحمی را نیز کاهش دهد.

به محض اینکه آخرین دوز قرص را قطع کنید، سطح پروژسترون در خون افت کرده و مغز سیگنال‌های طبیعی خود را برای فعال‌سازی مجدد تخمدان‌ها ارسال می‌کند. مقالات چاپ شده در کالج آمریکایی متخصصین زنان و زایمان (ACOG) تایید می‌کنند که بیش از 80 درصد بانوان، در کمتر از سه ماه پس از قطع قرص شیردهی، توانایی بارداری مجدد را به دست می‌آورند و هیچ اثری از عوارض جانبی هورمونی ماندگار در آن‌ها دیده نمی‌شود.

تداخلات دارویی خطرناک با قرص مینی پیل

 مصرف همزمان قرص مینی پیل با برخی آنتی‌بیوتیک‌های خاص، داروهای کنترل تشنج و حتی مکمل‌های گیاهی می‌تواند اثر پیشگیری این قرص را به شدت کاهش داده و شما را در معرض خطر بارداری ناخواسته قرار دهد.

بسیاری از بانوان تصور می‌کنند زمانی که مصرف یک داروی هورمونی را آغاز کردند، دیگر در برابر بارداری کاملا بی‌خطر هستند. کبد ما کارخانه اصلی پردازش داروهاست. وقتی شما از داروهایی استفاده می‌کنید که آنزیم‌های کبدی را تحریک می‌کنند، سرعت تجزیه هورمون پروژسترون مصنوعی در بدن شما به شدت بالا می‌رود. در نهایا، سطح هورمون در خون افت کرده و ضخامت مخاط دهانه رحم از بین می‌رود و مسیر برای عبور اسپرم‌ها باز می‌شود.

بر اساس گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی (WHO)، لیست مهم‌ترین تداخلاتی که تاثیر روش‌های کنترل زایمان تک هورمونی را تهدید می‌کنند را باهم بررسی می‌کنیم:

• آنتی‌بیوتیک‌های خانواده ریفامپین: که اغلب برای درمان عفونت‌های حاد باکتریایی تجویز می‌شوند.
• داروهای ضد صرع و تشنج: مانند کاربامازپین، فنی‌توئین و توپیرامات.
• گیاه علف چای (سنت جان): یک مکمل گیاهی پرطرفدار که برای درمان افسردگی‌های خفیف در دوران پس از زایمان استفاده می‌شود، اما قاتل خاموش اثر قرص‌های ضد بارداری است.
• داروهای درمان عفونت‌های قارچی شدید: مانند گریزئوفولوین.

اگر پزشک برای شما هر یک از این داروها را تجویز کرد، حتماً به او یادآوری کنید که در حال مصرف قرص شیردهی هستید تا در طول دوره درمان، از یک روش پوششی مانند کاندوم استفاده کنید.

طریقه مصرف قرص مینی پیل چگونه است؟

این دارو باید هر روز، بدون وقفه و در یک ساعت مشخص میل شود. تاخیر بیش از سه ساعت تاثیر آن را به شدت کاهش می‌دهد. برخلاف قرص‌های سنتی که دارای یک هفته استراحت (قرص‌های دارونما) هستند، بسته‌های قرص مینی پیل معمولا 28 تایی بوده و همگی حاوی مواد فعال دارویی می‌باشند. شما باید محض تمام شدن یک بسته، بلافاصله در روز بعد بسته جدید را آغاز کنید. هیچ روزی نباید بدون مصرف قرص سپری شود.

بهتر است زمان مصرف قرص را با یک فعالیت روتین روزانه خود هماهنگ کنید. اگر مصرف قرص مینی پیل را بیش از سه ساعت فراموش کردید، بلافاصله پس از یادآوری آن را میل کنید، حتی اگر مجبور شوید دو قرص را در یک روز بخورید. با این وجود، به یاد داشته باشید که برای 48 ساعت آینده، باید از یک روش جلوگیری پشتیبان (مانند کاندوم) استفاده نمایید تا مخاط دهانه رحم مجددا ضخامت محافظتی خود را به دست آورد.

این مقاله را از دست ندهید: عوارض قرص ال دی | 10 عارضه مهم که باید جدی بگیرید

اگر با وجود مصرف قرص مینی پیل باردار شدیم چه کنیم؟

در صورت بروز علائم بارداری، باید سریعا مصرف قرص را متوقف نموده و با پزشک تماس بگیرید. مصرف تصادفی این قرص در هفته‌های اول بارداری منجر به نقص مادرزادی جنین نمی‌شود، اما خطر بارداری خارج رحمی باید بررسی گردد.

اگرچه خطای قرص مینی پیل در صورت استفاده بی‌نقص کمتر از یک درصد است، اما خطای انسانی (مانند فراموشی یک دوز یا تداخلات دارویی که پیش‌تر گفتیم) می‌تواند منجر به تشکیل نطفه شود. اولین واکنشی که در این شرایط رخ می‌دهد، پنیک کردن و ترس شدید از سلامت جنین است.

داده‌های بالینی نشان می‌دهند که اگر یک خانم بدون اطلاع از بارداری خود، برای چند هفته به مصرف این قرص ادامه دهد، هورمون موجود در آن باعث ایجاد ناهنجاری‌های فیزیکی در نوزاد نخواهد شد. پس در قدم اول نفس عمیق بکشید.

با این وجود، یک نکته تخصصی بسیار حیاتی در اینجا وجود دارد. از آنجایی که نحوه عمل این دارو کند کردن حرکت لوله‌های فالوپ است، در صورتی که لقاحی صورت گیرد، احتمال اینکه تخم بارور شده نتواند خود را به رحم برساند و در همان لوله‌ها رشد کند (بارداری خارج رحمی) اندکی بالاتر از حالت عادی است. به همین دلیل، انجام یک سونوگرافی اورژانسی برای تایید محل دقیق لانه‌گزینی جنین، نخستین و مهم‌ترین اقدامی است که پزشک متخصص زنان برای شما تجویز خواهد نمود.

سخن پایانی

در آخر، انتخاب روش درست کنترل بارداری تصمیمی است که به طور مستقیم با سلامت شما گره خورده است. قرص مینی پیل یا همان قرص شیردهی، با حذف استروژن از ترکیبات خود، توانسته است انقلابی در ایمنی روش‌های دارویی پیشگیری، به ویژه برای دوران حساس پس از زایمان ایجاد نماید.  برای خرید بی بی چک روژان خودکاری کلیک کنید.

سوالات متداول درباره قرص پیشگیری پروژسترونی

آیا استفاده از قرص مینی پیل باعث افزایش وزن می‌شود؟

تحقیقات بالینی نشان می‌دهد که این دارو تاثیر مستقیمی بر افزایش بافت چربی ندارد. با این حال، هورمون پروژسترون ممکن است در برخی افراد باعث احتباس موقت مایعات در بدن شود که به صورت افزایش وزن جزئی خود را نشان می‌دهد و اغلب با رژیم غذایی سالم قابل کنترل است.

چه زمانی پس از زایمان می‌توانم مصرف قرص شیردهی را شروع کنم؟

طبق پروتکل‌های استاندارد پزشکی، مادرانی که شیر می‌دهند به طور معمول از هفته ششم پس از زایمان می‌توانند مصرف این دارو را آغاز کنند. برای مادرانی که شیردهی ندارند، شروع مصرف حتی از هفته سوم پس از زایمان نیز با مشورت پزشک متخصص زنان بلامانع است.

اگر بعد از مصرف دارو دچار استفراغ شدم چه کار کنم؟

اگر در کمتر از دو ساعت پس از بلعیدن قرص مینی پیل دچار استفراغ شدید، باید آن را به منزله فراموش کردن یک دوز در نظر بگیرید. در این شرایط باید فوراً یک قرص جدید میل کنید و در صورت تداوم بیماری گوارشی، تا 48 ساعت پس از بهبودی از روش‌های پیشگیری ثانویه کمک بگیرید.

منبع:

mayoclinic.org