هماتوم در بارداری؛ از لکه‌بینی تا خطر سقط، درمان و جذب هماتوم

هماتوم در بارداری؛ از لکه‌بینی تا خطر سقط، درمان و جذب هماتوم

هماتوم ساب کوریونیک در بارداری چیست؟ هماتوم در بارداری اغلب به تجمع خون در نزدیکی کیسه بارداری یا جفت گفته می‌شود و یکی از علت‌های شناخته‌شده لکه‌بینی و خونریزی در بارداری، به‌خصوص در هفته‌های ابتدایی، است. شایع‌ترین نوع آن هماتوم ساب کوریونیک نام دارد؛ یعنی خون بین دیواره رحم و پرده‌های اطراف بارداری جمع می‌شود. این وضعیت در بسیاری از زنان بدون درد یا حتی بدون هیچ علامتی در سونوگرافی دیده می‌شود و در موارد زیادی به‌مرور کوچک شده و از بین می‌رود.

پزشک اغلب محل تجمع خون، ابعاد آن، سن بارداری، وجود یا شدت خونریزی و وضعیت جنین را کنار هم بررسی می‌کند. پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند که وجود هماتوم ساب‌کوریونیک در برخی گروه‌ها با افزایش احتمال از دست رفتن بارداری همراه بوده، اما این یافته به معنای قطعی بودن چنین نتیجه‌ای برای یک فرد نیست. 

هماتوم ساب کوریونیک چگونه ایجاد می‌شود؟

هماتوم ساب کوریونیک زمانی شکل می‌گیرد که مقداری خون در فضای میان دیواره رحم و پرده کوریونی اطراف بارداری جمع شود. این اتفاق ممکن است باعث خروج خون از واژن و ایجاد لکه‌بینی شود، اما همیشه خونریزی قابل مشاهده ایجاد نمی‌کند. در بعضی زنان، این تجمع خون هنگام یک سونوگرافی معمولی و بدون وجود شکایت خاص کشف می‌شود.

علت دقیق ایجاد این وضعیت در همه بارداری‌ها مشخص نیست. در اوایل بارداری، ارتباط میان بافت‌های مربوط به بارداری و دیواره رحم در حال شکل‌گیری و تغییر است و خونریزی از عروق کوچک این ناحیه می‌تواند در ایجاد تجمع خون نقش داشته باشد. به همین دلیل، صرف مشاهده هماتوم در سونوگرافی به این معنا نیست که مادر فعالیت خاصی انجام داده یا باعث ایجاد آن شده است.

از نظر محل نیز همه موارد شبیه یکدیگر نیستند. خون ممکن است در نزدیکی ساک حاملگی یا زیر ناحیه مربوط به جفت جمع شود. همین تفاوت مکانی یکی از دلایلی است که پزشک فقط بر اساس یک عدد در گزارش سونوگرافی درباره وضعیت بارداری قضاوت نمی‌کند.

نکته مهم دیگر این است که اصطلاح هماتوم پشت جفت همیشه معادل هماتوم ساب‌کوریونیک نیست و محل تجمع خون باید از روی گزارش تصویربرداری مشخص شود. بنابراین هنگام خواندن نتیجه سونوگرافی، بهتر است به نام دقیق نوع و محل تجمع خون توجه شود. برای خرید کپسول ماماویت کلیک کنید. 

علت هماتوم در بارداری چیست؟ 

شایع‌ترین نشانه هماتوم ساب‌کوریونیک، خونریزی یا لکه‌بینی واژینال است، اما بعضی زنان هیچ نشانه‌ای ندارند. میزان خونریزی می‌تواند از چند لکه بسیار کم تا خونریزی واضح همراه با لخته متفاوت باشد. گاهی نیز گرفتگی خفیف شکم یا لگن دیده می‌شود.

وجود خونریزی در دوران بارداری همیشه به معنای هماتوم نیست. مشکلات مربوط به دهانه رحم، عفونت، سقط، بارداری خارج رحمی و برخی شرایط دیگر نیز می‌توانند خونریزی ایجاد کنند. به همین دلیل، تشخیص علت فقط بر اساس رنگ خون یا مقدار لکه‌بینی امکان‌پذیر نیست.

• احساس غش
• درد یک‌طرفه شکم
• تب یا بدحال شدن عمومی
• افزایش واضح حجم خونریزی
• خروج لخته‌های زیاد یا مداوم
• سرگیجه یا احساس ضعف شدید
• درد شدید یا رو به افزایش شکم
• درد شانه همراه با درد شکم یا خونریزی

به‌خصوص در اوایل بارداری، ترکیب درد شدید یک‌طرفه و خونریزی نیازمند بررسی سریع است، زیرا همه خونریزی‌ها از هماتوم ناشی نمی‌شوند و بعضی علت‌ها مانند بارداری خارج رحمی باید فوری بررسی شوند.

پس دیدن لکه خون به‌تنهایی نمی‌تواند درباره سرنوشت بارداری قضاوت کند. مهم‌تر از ظاهر خون، وضعیت ساک بارداری، ضربان قلب جنین در سن مناسب، محل خونریزی و روند تغییرات آن در بررسی پزشکی است.

هماتوم در بارداری خطرناک است؟

خیر، وجود هماتوم به‌تنهایی به معنای خطر قطعی برای جنین نیست و بسیاری از موارد بدون مشکل جدی برطرف می‌شوند.با این حال، برخی پژوهش‌ها ارتباط میان هماتوم ساب‌کوریونیک و افزایش احتمال بعضی پیامدهای نامطلوب بارداری را گزارش کرده‌اند؛ بنابراین ارزیابی پزشک اهمیت دارد. برای خرید مولتی پلاس بانوان یوروویتال کلیک کنید.

اندازه هماتوم در بارداری چه اهمیتی دارد؟

اندازه هماتوم یکی از اطلاعات مهم در سونوگرافی است، اما به‌تنهایی نمی‌تواند میزان خطر را مشخص کند. نسبت اندازه تجمع خون به ساک بارداری، محل هماتوم، زمان تشخیص و وضعیت خونریزی نیز هنگام ارزیابی اهمیت پیدا می‌کنند. 

درمان هماتوم در بارداری

در بسیاری از موارد، درمان اختصاصی برای از بین بردن مستقیم هماتوم لازم نیست و پزشک روند آن را با توجه به وضعیت بارداری پیگیری می‌کند. بدن اغلب خون تجمع‌یافته را به‌تدریج جذب می‌کند و هماتوم در سونوگرافی‌های بعدی کوچک‌تر می‌شود. اقدامات پزشکی بر اساس شرایط فرد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• ارزیابی مقدار و تداوم خونریزی
• بررسی گروه خونی مادر در شرایط لازم
• تکرار سونوگرافی برای بررسی روند هماتوم
• بررسی وضعیت رشد و ضربان قلب جنین در زمان مناسب
• تنظیم مراقبت‌های بارداری در صورت وجود عوامل خطر دیگر
• توصیه به کاهش فعالیت‌های سنگین در صورت تشخیص پزشک

در برخی زنان، به‌خصوص در صورت خونریزی، پزشک ممکن است محدودیت موقت در رابطه جنسی یا فعالیت فیزیکی شدید را توصیه کند. اما استراحت مطلق برای همه افراد مبتلا به هماتوم توصیه عمومی و ثابت‌شده‌ای نیست و نباید بدون دستور پزشک ساعت‌های طولانی در تخت ماند. شواهد موجود برای اینکه استراحت مطلق بتواند نتیجه بارداری را بهتر کند، کافی نیست.

داروهایی مانند پروژسترون نیز ممکن است در شرایط خاص و بر اساس سابقه فرد تجویز شوند، اما نباید مصرف آن‌ها را به‌عنوان درمان خودسرانه هماتوم در نظر گرفت. حتی پژوهش‌هایی که اثر احتمالی یک دارو را نشان داده‌اند، برای تبدیل آن یافته به نسخه شخصی کافی نیستند.

هماتوم بارداری چقدر طول میکشه جذب شود؟

زمان مشخص و یکسانی برای جذب هماتوم وجود ندارد و بعضی موارد در مدت کوتاهی کوچک می‌شوند، در حالی که برخی دیگر برای مدت طولانی‌تری در سونوگرافی دیده می‌شوند. روند کاهش اندازه در بررسی‌های بعدی اغلب اطلاعات بیشتری از یک سونوگرافی منفرد به پزشک می‌دهد.

خون تجمع‌یافته ممکن است به‌تدریج توسط بدن جذب شود یا بخشی از آن به شکل خونریزی واژینال خارج شود. به همین دلیل، مشاهده لکه‌بینی قهوه‌ای پس از یک خونریزی قرمز الزاماً به معنی بدتر شدن وضعیت نیست؛ خون قهوه‌ای اغلب نشان‌دهنده خون قدیمی‌تر است. با این حال، هر تغییر واضح در مقدار خونریزی باید به تیم درمان اطلاع داده شود.

در مواردی که هماتوم کوچک باشد و بارداری داخل رحم با وضعیت مناسب ادامه داشته باشد، ممکن است تنها پیگیری کافی باشد. در هماتوم‌های بزرگ‌تر، خونریزی مداوم یا شرایطی که سابقه سقط مکرر وجود دارد، پزشک ممکن است کنترل‌های بیشتری را در نظر بگیرد. برخی مراکز نیز برای هماتوم‌های بزرگ و خونریزی ادامه‌دار، سونوگرافی پیگیری را توصیه می‌کنند.

به همین دلیل، نمی‌توان گفت هماتوم دقیقا بعد از 2 هفته جذب می‌شود یا حتما تا ماه بعد باقی می‌ماند. روند هر بارداری باید با تصویر سونوگرافی و شرایط مادر و جنین سنجیده شود. برای خرید قرص پرگناکر اورجینال کلیک کنید.

آیا رابطه جنسی با وجود هماتوم مجاز است؟

در صورت وجود خونریزی یا هماتوم، درباره ادامه رابطه جنسی باید توصیه پزشک معالج را در اولویت قرار داد و در برخی شرایط ممکن است محدودیت موقت رابطه توصیه شود. این محدودیت برای همه زنان و همه اندازه‌های هماتوم یکسان نیست.

رابطه جنسی در بارداری سالم اغلب به‌خودی‌خود به معنی آسیب به جنین نیست، اما هنگام وجود خونریزی فعال، درد یا بعضی مشکلات مربوط به جفت و دهانه رحم، پزشک ممکن است مدتی پرهیز از رابطه را پیشنهاد کند. علت این توصیه، مدیریت شرایط موجود است، نه اینکه هر رابطه جنسی الزاماً باعث بزرگ شدن هماتوم شود.

در چنین شرایطی بهتر است تا زمان مشخص‌شدن نظر پزشک، از تصمیم‌گیری بر اساس تجربه دیگران یا توصیه‌های شبکه‌های اجتماعی خودداری شود. حتی اگر خونریزی متوقف شده باشد، زمان بازگشت به فعالیت جنسی می‌تواند با توجه به نتیجه سونوگرافی و روند بهبودی تعیین شود.

همچنین استفاده از تامپون یا دوش واژینال هنگام خونریزی توصیه نمی‌شود. در صورت ادامه یا تشدید خونریزی، ارزیابی مجدد اهمیت بیشتری از تعیین زمان بازگشت به فعالیت‌های معمول دارد. برای خرید کپسول فیمیل بوست نوتراکس کلیک کنید.

چه زمانی خونریزی همراه با هماتوم نیاز به مراجعه فوری دارد؟

خونریزی شدید، درد قابل توجه، ضعف شدید یا سرگیجه در دوران بارداری نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است؛ نباید همه این نشانه‌ها را به هماتوم نسبت داد. علت خونریزی باید مشخص شود، به‌خصوص در ماه‌‌های ابتدایی بارداری. در شرایط زیر مراجعه فوری اهمیت بیشتری دارد:

• ضعف غیرعادی
• درد شدید شکم یا لگن
• تب یا بدحال شدن عمومی
• درد واضح در یک سمت شکم
• سرگیجه شدید یا احساس غش
• درد شانه همراه با خونریزی و درد شکم
• خونریزی شدید یا افزایش سریع مقدار خون
• خونریزی همراه با خروج بافت یا لخته‌های قابل توجه

در اوایل بارداری، خونریزی همراه با درد یک‌طرفه می‌تواند نشانه مشکلاتی غیر از خونریزی ساب کوریونیک باشد؛ از جمله بارداری خارج رحمی. بنابراین تشخیص قبلی هماتوم نباید باعث شود هر خونریزی جدیدی بدون بررسی به همان علت نسبت داده شود.

اگر خونریزی خفیف است اما ادامه پیدا می‌کند، بهتر است زمان شروع، رنگ، مقدار تقریبی و وجود درد را یادداشت کرده و به پزشک اطلاع دهید. این اطلاعات در کنار نتیجه سونوگرافی می‌توانند به تصمیم‌گیری پزشکی کمک کنند.

این مقاله را از دست ندهید: موثرترین مواد گیاهی در سقط جنین

سخن پایانی

در بیشتر موارد، مشاهده هماتوم در سونوگرافی به معنی از دست رفتن بارداری نیست و بسیاری از این تجمع‌های خونی به‌مرور کوچک یا جذب می‌شوند. مهم‌ترین نکته این است که اندازه، محل، زمان تشخیص، مقدار خونریزی و وضعیت جنین باید در کنار هم بررسی شوند، نه اینکه فقط یک عدد از گزارش سونوگرافی ملاک قرار گیرد.

هماتوم در بارداری می‌تواند با افزایش خطر بعضی پیامدها همراه باشد، اما این ارتباط یک پیش‌بینی قطعی برای سرنوشت یک بارداری نیست. در صورت خونریزی شدید، درد قابل توجه، سرگیجه یا هر تغییر نگران‌کننده، مراجعه سریع پزشکی را به تاخیر نیندازید.

سوالات متداول 

آیا هماتوم باعث سقط جنین می‌شود؟

خیر، وجود هماتوم به‌تنهایی به معنی وقوع سقط نیست. بسیاری از بارداری‌های دارای هماتوم به روند طبیعی خود ادامه می‌دهند، اما بعضی مطالعات افزایش احتمال از دست رفتن بارداری را گزارش کرده‌اند؛ بنابراین پیگیری پزشکی اهمیت دارد.

هماتوم کوچک در بارداری خطرناک است؟

هماتوم کوچک در بسیاری از موارد بدون عارضه جدی برطرف می‌شود. با این حال، اندازه تنها معیار قضاوت نیست و محل تجمع، سن بارداری، خونریزی و وضعیت جنین نیز باید در نظر گرفته شود.

آیا برای هماتوم باید استراحت مطلق کرد؟

استراحت مطلق برای همه زنان توصیه نمی‌شود و شواهد کافی برای سودمند بودن آن در تمام موارد وجود ندارد. پزشک ممکن است بر اساس مقدار خونریزی و شرایط بارداری، کاهش فعالیت یا محدودیت موقت برخی فعالیت‌ها را توصیه کند.

هماتوم در ماه اول بارداری خطر بیشتری دارد؟

تشخیص بسیار زودهنگام در برخی مطالعات با افزایش احتمال از دست رفتن بارداری همراه بوده است، اما این موضوع به معنی پایان یافتن بارداری نیست. وضعیت جنین و روند تغییرات هماتوم در پیگیری اهمیت زیادی دارد.

هماتوم در بارداری چگونه از بین می‌رود؟

بدن اغلب خون تجمع‌یافته را به‌تدریج جذب می‌کند و ممکن است هماتوم در سونوگرافی‌های بعدی کوچک‌تر شود. برای بسیاری از موارد، مراقبت و پیگیری پزشکی به‌جای یک درمان مستقیم کافی است.

آیا هماتوم می‌تواند روی رشد جنین اثر بگذارد؟

شواهد درباره پیامدهای جنینی کاملاً یکسان نیست. برخی مطالعات ارتباط با پیامدهای نامطلوب را گزارش کرده‌اند، در حالی که پژوهش‌های مربوط به بارداری‌های حاصل از IVF در بعضی پیامدها تفاوت معناداری نشان نداده‌اند. بنابراین نتیجه هر فرد باید جداگانه ارزیابی شود.

منبع:

my.clevelandclinic.org