تپش قلب ناگهانی دارید؟ علل، درمان و نشانه‌های خطر

تپش قلب ناگهانی دارید؟ علل، درمان و نشانه‌های خطر

تپش قلب ناگهانی (Sudden Heart Palpitations) در اکثر موارد واکنشی فیزیولوژیک به استرس شدید، مصرف زیاد کافئین، کم‌آبی بدن یا اختلالات خواب است و فقط به معنای بیماری قلبی نیست. با این وجود، در صورتی که این حس کوبیدن و لرزش در قفسه سینه با سرگیجه، تنگی نفس یا درد قفسه سینه همراه شود، می‌تواند نشانه‌ای از آریتمی‌های قلبی مثل فیبریلاسیون دهلیزی یا مشکلات تیروئیدی باشد. 

درمان آن وابسته به علت زمینه‌ای است؛ از تغییر در سبک زندگی و مانورهای واگ برای موارد خفیف گرفته تا داروهای مسدودکننده بتا برای موارد بالینی. در این مقاله از مجله آقای دارو، با بررسی همه نکات تمامی نگرانی‌های شما را برطرف شود.

علت بالا رفتن ضربان قلب ناگهانی چیست؟

بالا رفتن ناگهانی ضربان قلب، اغلب ناشی از ترشح آنی هورمون‌هایی مثل آدرنالین است، اما اختلالات الکتریکی قلب نیز می‌توانند عامل بروز این عارضه باشند.

زمانی که شما بدون هیچ فعالیت فیزیکی خاصی دچار افزایش ضربان می‌شوید، سیستم عصبی خودکار دچار تحریک شده است. با پیشرفت‌های پزشکی مشخص شده که حتی میکرو استرس‌ها یا التهابات پنهان بدن می‌توانند این سیستم را فعال کنند.

• اختلالات الکتریکی (مدارهای کوتاه قلبی): گاهی یک سیگنال الکتریکی اضافی در قلب وجود دارد (مانند سندرم WPW) که باعث می‌شود ضربان قلب ناگهانی به بالای 150 ضربه در دقیقه برسد.
• افت فشار خون وضعیتی: بلند شدن ناگهانی از جا می‌تواند موجب شود قلب برای جبران خون‌رسانی به مغز، پمپاژ را شدیدا افزایش دهد.
• کم‌خونی (Anemia): زمانی که گلبول‌های قرمز کافی برای حمل اکسیژن ندارید، قلب مجبور است سریع‌تر و محکم‌تر کار کند.

 مطالعات اخیر نشان داده‌اند که کمبود ویتامین D و B12 نیز ارتباط مستقیمی با بی‌نظمی‌های ضربان قلب دارند که اغلب نادیده گرفته می‌شوند.

دلایل تپش قلب ناگهانی

تپش قلب یا بالا رفتن ضربان آن همیشه یک دلیل واحد ندارد. این دلایل به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند:

1. عوامل سبک زندگی و رژیم غذایی

• نیکوتین و الکل: هر دو ماده به شدت سیستم سمپاتیک را تحریک می‌کنند.
• مکمل‌های غذایی: برخی قرص‌های لاغری یا داروهای سرماخوردگی حاوی سودوافدرین هستند که مستقیما ضربان را بالا می‌برند.

2. شرایط پزشکی زمینه‌ای

• پرکاری تیروئید: غده تیروئید مانند پدال گاز بدن است. هورمون اضافی تیروئید یعنی متابولیسم سریع‌تر و ضربان قلب بالاتر.
• عدم تعادل الکترولیت‌ها: پتاسیم و منیزیم یون‌های کلیدی برای هدایت الکتریسیته در قلب هستند. کاهش سطح این دو عنصر، ریتم قلب را مختل می‌کند.

علت تپش قلب ناگهانی در زنان

نوسانات هورمونی در چرخه قاعدگی، بارداری و به‌ویژه یائسگی، اصلی‌ترین محرک‌های تپش قلب در زنان هستند که با تغییر سطح استروژن مرتبط است.

• تحلیل فیزیولوژیک: بدن زنان نسبت به تغییرات هورمونی حساسیت بالایی دارد. استروژن نقش محافظتی بر عروق و ریتم قلب دارد. زمانی که سطح استروژن نوسان می‌کند (کاهش می‌یابد)، محافظت از سیستم عصبی قلب کم شده و حساسیت به آدرنالین بالا می‌رود.
• دوران بارداری: حجم خون مادر تا 50٪ افزایش می‌یابد. قلب باید سخت‌تر کار کند تا این حجم اضافه را پمپاژ کند که منجر به تپش قلب می‌شود.
• پری‌منوپوز (پیش از یائسگی): گرگرفتگی‌ها اغلب با تاکی‌کاردی همراه هستند. تحقیقات نشان داده زنانی که گرگرفتگی شدیدتری دارند، بیشتر تپش قلب را تجربه می‌کنند. برای خرید کپسول لیمو ترش باریج 25 میلی‌گرم کلیک کنید.

علت تپش قلب در آقایان

در مردان، تپش قلب بیشتر با فعالیت‌های سنگین بدنی، بیماری‌های عروق کرونر (CAD) پنهان و استرس‌های شغلی در ارتباط است. برخلاف زنان که هورمون‌ها نقش اصلی را دارند، در مردان ساختار قلب و سبک زندگی تاثیرگذارتر است:

• فشار خون بالا (هایپرتنشن): بسیاری از مردان از فشار خون بالای خود بی‌خبرند. این فشار موجب ضخیم شدن دیواره قلب و اختلال در سیستم الکتریکی آن می‌شود.
• فعالیت ورزشی غیر‌اصولی: ورزشکارانی که بدون گرم کردن یا بیش از توان خود تمرینات اینتروال (HIIT) انجام می‌دهند، ممکن است دچار فیبریلاسیون دهلیزی موقت شوند.
• آپنه انسدادی خواب: خروپف و قطع تنفس در خواب که در مردان شایع‌تر است، باعث افت اکسیژن و فشار شدید به قلب در طول شب شده که عوارض آن به صورت تپش قلب در روز ظاهر می‌شود.

آیا تپش قلب باعث سکته میشود؟

خود حس تپش قلب به تنهایی خیر، اما اگر علت آن فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) باشد، ریسک سکته مغزی را تا 5 برابر افزایش می‌دهد.

زمانی که دهلیزهای قلب به جای پمپاژ منظم، می‌لرزند (فیبریله می‌شوند)، خون در گوشه‌های قلب راکد مانده و لخته می‌شود. اگر این لخته خون از قلب خارج شده و به مغز برسد، باعث سکته مغزی ایسکمیک می‌شود. 

در نهایت، در صورتی که تپش قلب شما نامنظم است مثل یک طبل که بی‌نظم کوبیده می‌شود، بررسی پزشکی اورژانسی است تا از سکته پیشگیری گردد.

آیا تپش قلب باعث مرگ میشود؟

در اکثر موارد تپش قلب کشنده نیست و خوش‌خیم است؛ اما در موارد نادری که ناشی از تاکی‌کاردی بطنی باشد، می‌تواند منجر به ایست قلبی شود.

تپش قلبی که ناشی از استرس، معده یا دریچه میترال باشد، باعث مرگ نمی‌شود. خطر مرگ ناگهانی تنها زمانی مطرح است که منشا تپش از حفره‌های پایین قلب (بطن‌ها) باشد و قلب نتواند خون را پمپاژ کند. اگر سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی دارید یا در حین تپش قلب بیهوش می‌شوید، این امر یک نشانه جدی است.

این مقاله را از دست ندهید: علت عرق زیاد سر و صورت چیست؟ راهکارهای کنترل و درمان قطعی

برای تپش قلب چه بخوریم؟

غذاهای غنی از منیزیم، پتاسیم و امگا-3 بهترین سوخت برای تنظیم ریتم قلب هستند و باید از غذاهای پرچرب و قندی پرهیز نمود.

رژیم غذایی تنظیم‌کننده ضربان

 برای آرام کردن قلب بی‌قرار، این مواد غذایی را در اولویت قرار دهید:

• منابع منیزیم: این ماده معدنی آرام‌بخش طبیعی عضلات قلب است. اسفناج، بادام درختی، دانه کدو تنبل و آووکادو بمب منیزیم هستند.
• منابع پتاسیم: موز، آب نارگیل، سیب‌زمینی شیرین و برگ چغندر به تعادل الکتریکی سلول‌های قلب کمک می‌کنند.
• اسیدهای چرب امگا-3: ماهی سالمون و گردو التهاب عروق را کاهش داده و ریتم قلب را پایدار می‌کنند.
• هیدراتاسیون: نوشیدن آب کافی ساده‌ترین راه برای کاهش غلظت خون و کاهش بار کاری قلب است.

مصرف بیش از حد سدیم (نمک) و گلوتامات (موجود در فست‌فودها) می‌تواند بلافاصله تپش قلب را در افراد حساس تحریک کند.

درمان خانگی کاهش ضربان قلب

تکنیک‌های تنفسی، مانورهای واگ و نوشیدن آب سرد می‌توانند به سرعت ترمز سیستم عصبی سمپاتیک را کشیده و ضربان را پایین بیاورند. اگر همین الان دچار تپش قلب شده‌اید، این مراحل را انجام دهید:

• مانور والسالور: بینی خود را بگیرید، دهان را ببندید و سعی کنید هوا را با فشار از گوش‌ها خارج کنید (مانند حالتی که در هواپیما گوشتان گرفته است). این کار عصب واگ را تحریک می‌کند.
• تنفس 4-7-8: به مدت 4 ثانیه دم بگیرید، 7 ثانیه نفس را نگه دارید و 8 ثانیه با صدای "هو" بازدم کنید. این ریتم مستقیما مغز را آرام می‌کند.
• شوک آب سرد: پاشیدن آب یخ به صورت یا نوشیدن یک لیوان آب خیلی سرد می‌تواند رفلکس را فعال کرده و ضربان را کند کند.
• سرفه کردن: چند سرفه محکم می‌تواند فشار داخل قفسه سینه را تغییر داده و ریتم را اصلاح نماید.

سلامت روده چه ارتباطی با سلامت قلب دارد؟

در علم پزشکی ارتباط تنگاتنگی بین سلامت روده و تپش قلب پیدا کرده است. نفخ شدید معده می‌تواند به دیافراگم فشار آورده و عصب واگ را تحریک کند (سندرم رودملد). دررنهایت،، درمان مشکلات گوارشی گاهی کلید درمان تپش قلب ناگهانی است. پرهیز از پرخوری در یک وعده، تاثیر چشمگیری در کاهش حملات دارد. برای خرید نوروویال مکس یوروویتال کلیک کنید.

سخن پایانی

تپش قلب ناگهانی، حاکی از عدم تعادل در بدن است؛ خواه این عدم تعادل ناشی از یک هیجان ساده باشد، خواه کمبود یک ماده معدنی یا یک اختلال الکتریکی پیچیده. تنها لازم است علت را بررسی کنید و از آن نترسید.

اگر تپش قلب شما با استراحت خوب می‌شود، جای نگرانی نیست. اما اگر این با درد، تنگی نفس یا غش همراه شد، شرایط شما باید توسط پزشک بررسی شود. تنها لازم است به یک متخصص قلب مراجعه نمایید تا خیالتان از این بابت راحت شود.

سوالات متداول 

1. آیا رفلاکس معده می‌تواند باعث تپش قلب ناگهانی شود؟

 بله، کاملا ممکن است. اسید معده می‌تواند عصب واگ که از کنار مری و معده عبور می‌کند را تحریک کند. این تحریک منجر به ارسال سیگنال‌های اشتباه به قلب و ایجاد احساس تپش یا مکث در ضربان می‌شود که به آن تپش قلب گوارشی می‌گویند.

2. چه زمانی برای تپش قلب باید سریعا به اورژانس مراجعه کنیم؟ 

در صورتی که تپش قلب شما با درد شدید قفسه سینه که به گردن یا فک می‌زند، تنگی نفس شدید، غش کردن (سنکوپ) یا عرق سرد ناگهانی همراه بود، نباید تعلل کنید. این‌ها می‌توانند نشانه‌های سکته قلبی یا آریتمی‌های خطرناک باشند.

3. آیا کم‌آبی بدن واقعاً تاثیر زیادی بر ضربان قلب دارد؟ 

بله، کم‌آبی منجر بخ کاهش حجم خون در گردش می‌شود. برای جبران این کاهش حجم و رساندن اکسیژن کافی به بافت‌ها، قلب مجبور است سریع‌تر بتپد. حتی کم‌آبی خفیف می‌تواند ضربان قلب را 10 تا 15 عدد در دقیقه افزایش دهد.

4. تاثیر ورزش بر تپش قلب ناگهانی چیست؟ 

ورزش منظم در درازمدت باعث تقویت عضله قلب و کاهش ضربان در حالت استراحت می‌شود. اما ورزش‌های بسیار سنگین بدون آمادگی قبلی می‌تواند منجر به ترشح شدید آدرنالین و بروز آریتمی موقت شود. 

5. آیا ساعت هوشمند برای تشخیص تپش قلب قابل اعتماد است؟ 

ساعت‌های هوشمند امروزی دقت خوبی در شمارش ضربان و حتی تشخیص فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) دارند. در صورتی که ساعت شما مکررا هشدارهای غیرعادی می‌دهد، بهتر است آن را جدی گرفته و نوار قلب (ECG) تخصصی بگیرید، اما جایگزین پزشک نیستند.

منبع: clevelandclinic