چرا برخی افراد هرچه می‌خورند چاق نمی‌شوند؟ علت چاق نشدن افراد لاغر

چرا برخی افراد هرچه می‌خورند چاق نمی‌شوند؟ علت چاق نشدن افراد لاغر

علت چاق نشدن افراد لاغر همیشه کم غذا خوردن نیست. بسیاری از افرادی که اطراف ما هستند ظاهرا هرچه می‌خورند باز هم وزن اضافه نمی‌کنند؛ اما واقعیت علمی پیچیده‌تر از این تصورات است. در بیشتر موارد، ترکیبی از ژنتیک، سرعت متابولیسم، میزان فعالیت روزانه، نحوه جذب مواد مغذی، وضعیت هورمون‌ها، ترکیب بدن و حتی الگوی خواب تعیین می‌کند که بدن چه مقدار از انرژی دریافتی را ذخیره یا مصرف کند.

افرادی که چاق نمی‌شوند به طور معمول یا انرژی بیشتری نسبت به تصور خود می‌سوزانند، یا کالری واقعی کمتری دریافت می‌کنند، یا بدن آن‌ها در ذخیره انرژی و ساخت بافت جدید عملکرد متفاوتی دارد.

شایان به ذکر است که لاغر بودن همیشه نشانه سلامتی نیست؛ همان‌طور که افزایش وزن هم همیشه به معنی ناسالم بودن نیست. در این مقاله از مجله آقای دارو می‌خواهیم ببینیم چرا برخی افراد هرچه می‌خورند چاق نمی‌شوند و علت چاق نشدن افراد لاغر به چه عواملی برمی‌گردد.

آیا واقعا بعضی افراد هرچه بخورند چاق نمی‌شوند؟

خیر؛ اغلب این‌طور به نظر می‌رسد اما در عمل بدن هیچ‌کس از قوانین انرژی خارج نیست. یکی از بزرگ‌ترین سوءبرداشت‌ها درباره وزن این است که تصور می‌شود بعضی افراد یک توانایی جادویی برای چاق نشدن دارند. تحقیقات علوم تغذیه نشان می‌دهد در بیشتر موارد، برداشت ذهنی ما از مقدار غذای مصرفی و میزان انرژی مصرف‌شده دقیق نیست.

• ناخودآگاه کمتر می‌خورند.
• تحرک روزانه بیشتری دارند.
• سریع‌تر احساس سیری می‌کنند.
• کالری مایع کمتری دریافت می‌کنند.
• وعده‌های غذایی را حذف می‌کنند.

از طرف دیگر، برخی افراد دچار سوخت‌وساز پایه بالاتر هستند؛ یعنی حتی در حالت استراحت انرژی بیشتری مصرف می‌کنند. عامل دیگری که کمتر به آن توجه می‌شود، حرکت‌های کوچک روزانه است؛ مثل راه رفتن، تکان دادن پا، تغییر وضعیت بدن و فعالیت‌های غیرورزشی. این رفتارها در طول روز می‌توانند صدها کالری اختلاف ایجاد کنند. به همین دلیل وقتی کسی می‌گوید هرچه می‌خورم چاق نمی‌شوم، همیشه باید الگوی کلی زندگی او بررسی شود نه فقط حجم غذای یک وعده.

نقش ژنتیک در چاق نشدن افراد لاغر 

ژنتیک اثرگذار است اما تعیین‌کننده مطلق نیست. یکی از مهم‌ترین عواملی که موجب تفاوت وزن بین افراد می‌شود، ساختار ژنتیکی است. ژن‌ها روی موارد زیر اثر دارند:

• ذخیره چربی
• میزان عضله‌سازی
• ترشح هورمون‌ها
• پاسخ بدن به غذا
• احساس گرسنگی
• سرعت مصرف انرژی

برخی افراد از کودکی ساختار بدنی باریک‌تری دارند. در این افراد بدن تمایل کمتری به ذخیره انرژی به شکل چربی نشان می‌دهد. اما این موضوع به معنای محکوم بودن نیست.

تحقیقات جدید نشان داده‌اند سبک زندگی می‌تواند بخش زیادی از اثر ژنتیک را تغییر دهد. تغذیه، خواب، فعالیت بدنی و سلامت روده روی بیان ژن‌ها اثر دارند.

ژنتیک اسلحه را آماده می‌کند اما سبک زندگی ماشه را می‌کشد. در نهایت، در صورتی که فردی سابقه خانوادگی لاغری دارد، ممکن است برای افزایش وزن به برنامه دقیق‌تر، تمرین مقاومتی و دریافت کالری هدفمند نیاز داشته باشد. برای خرید شیکوریدین دینه کلیک کنید.

متابولیسم بالا مهم‌ترین دلیل چاق نشدن 

متابولیسم مهم است اما اغلب تنها علت نیست. وقتی درباره علت چاق نشدن افراد لاغر صحبت می‌شود، تقریبا همه اولین دلیل را متابولیسم بالا می‌دانند. متابولیسم به زبان ساده یعنی مقدار انرژی که بدن برای زنده ماندن و انجام فعالیت‌ها مصرف می‌کند. این انرژی از چهار بخش تشکیل می‌شود:

• عضله بیشتری دارند
• قد بلندتری دارند
• جوان‌تر هستند
• خواب منظم‌تری دارند

معمولاً انرژی بیشتری می‌سوزانند.

اما تفاوت متابولیسم بین دو فرد سالم معمولاً آن‌قدر زیاد نیست که بتواند به تنهایی اختلاف وزن شدید ایجاد کند.‌موضوع مهم‌تر این است که افراد لاغر اغلب ترکیبی از تحرک ناخودآگاه + اشتهای متفاوت + دریافت کالری کمتر + ژنتیک خاص را تجربه می‌کنند.

آیا مشکلات پزشکی می‌توانند علت وزن نگرفتن باشند؟

بله؛ در بعضی شرایط، لاغری مداوم باید از نظر پزشکی بررسی شود. اگر فرد بدون رژیم غذایی و بدون فعالیت سنگین در مدت کوتاه وزن از دست بدهد یا هرگز وزن نگیرد، بررسی پزشکی اهمیت پیدا می‌کند.

• استرس مزمن
• برخی داروها
• مشکلات خواب
• پرکاری تیروئید
• مشکلات گوارشی
• اختلال جذب روده
• اختلالات هورمونی
• بیماری‌های التهابی

نشانه‌هایی که نیاز به بررسی دارند:

• کاهش وزن ناگهانی
• ضعف و خستگی
• تپش قلب
• تغییر اشتها
• مشکلات گوارشی
• کاهش توده عضلانی

گاهی درمان علت زمینه‌ای، موثرتر از افزایش کالری است. برای خرید شربت اشتها آور راسیپ کلیک کنید.

چرا زیاد غذا خوردن همیشه باعث چاقی نمی‌شود؟

چون مقدار غذا با مقدار انرژی جذب‌شده برابر نیست و رفتار بدن با کالری‌ها پیچیده‌تر از تصور رایج است. بسیاری از افراد تصور می‌کنند هرکس بیشتر غذا بخورد حتما وزن اضافه می‌کند؛ اما در عمل چند متغیر مهم بین خوردن و چاق شدن قرار دارد.

اولین عامل، مقدار واقعی کالری دریافتی است. تحقیقات رفتاری نشان داده افراد اغلب مقدار غذایی که می‌خورند را بیشتر از واقعیت تخمین می‌زنند.

عامل دوم، تراکم انرژی غذا است. ممکن است فرد حجم زیادی غذا بخورد اما کالری کمی دریافت کند.

• میوه‌های پرآب
• نوشیدنی‌های کم‌کالری
• سالاد حجیم بدون چربی
• غذاهای حجیم با فیبر بالا

عامل سوم، نرخ جذب مواد مغذی است.

بدن همه افراد از غذا انرژی یکسان استخراج نمی‌کند. عامل چهارم، فعالیت‌های غیرورزشی روزانه است؛ حتی حرکت‌های کوچک می‌توانند مصرف انرژی را بالا ببرند. نشانه‌های رایج در افرادی که تصور می‌کنند زیاد می‌خورند:

• صبحانه سبک
• حذف میان‌وعده
• وعده‌های نامنظم
• فعالیت روزانه بالا

به همین دلیل برای فهم واقعی علت چاق نشدن افراد لاغر باید کیفیت دریافت انرژی بررسی شود نه فقط حجم بشقاب. برای خرید شربت اشتها آور باریج کلیک کنید.

سلامت روده و جذب مواد غذایی چه نقشی در چاق نشدن دارند؟

در صورتی که جذب مواد مغذی مختل باشد، حتی تغذیه مناسب هم همیشه به افزایش وزن منجر نمی‌شود. در سال‌های اخیر پژوهش‌ها توجه زیادی به نقش روده در تنظیم وزن نشان داده‌اند. روده فقط محل عبور غذا نیست؛ بلکه مرکز مهمی برای موارد زیر است:

• جذب انرژی
• تنظیم اشتها
• تعامل با سیستم ایمنی
• ساخت برخی ترکیبات موثر

زمانی که تعادل روده به هم می‌خورد، فرد ممکن است با وجود دریافت مناسب غذا همچنان وزن اضافه نکند.

اختلال در جذب مواد غذایی

در این وضعیت مواد مغذی به‌طور کامل وارد جریان خون نمی‌شوند.

• نفخ مکرر
• اسهال مزمن
• ضعف عمومی
• احساس سیری زودهنگام

ترکیب متفاوت میکروبیوم روده

ترکیب باکتری‌های روده می‌تواند روی نحوه استخراج انرژی اثر بگذارد.

التهاب مزمن خفیف

التهاب طولانی‌مدت ممکن است مصرف انرژی را تغییر دهد.

• آب کافی مصرف شود
• خواب منظم حفظ شود
• تنوع غذایی رعایت شود
• دریافت پروتئین متعادل باشد
• مصرف فیبر متناسب انجام شود

دلیل چاق نشدن افراد لاغر از نگاه هورمون‌ها چیست؟

هورمون‌ها می‌توانند اشتها، مصرف انرژی و ذخیره چربی را تغییر دهند. بدن از طریق شبکه‌ای از هورمون‌ها وزن را تنظیم می‌کند.

هورمون‌های تیروئیدی

افزایش فعالیت آن‌ها می‌تواند مصرف انرژی را بالا ببرد.

هورمون‌های اشتها

برخی پیام‌های عصبی باعث می‌شوند فرد دیرتر گرسنه شود.

هورمون‌های استرس

تنش طولانی‌مدت گاهی باعث کاهش اشتها و کاهش وزن می‌شود.

تنظیم‌کننده‌های ساخت عضله

بدن برای افزایش وزن فقط به چربی نیاز ندارد؛ رشد بافت عضلانی هم اهمیت دارد.

در صورتی که کاهش وزن همراه با علائم دیگر باشد، ارزیابی تخصصی می‌تواند مفید باشد.

چگونه افراد لاغر به شکل سالم وزن اضافه کنند؟

برای افزایش وزن پایدار باید به‌جای بیشتر غذا خوردن، هوشمندانه‌تر انرژی دریافت کرد.‌ وقتی صحبت از علت چاق نشدن افراد لاغر می‌شود، معمولاً اولین راه‌حل پیشنهادی اطرافیان این است: «بیشتر بخور». اما تجربه و مطالعات تغذیه نشان می‌دهند افزایش وزن موفق فقط به حجم غذا وابسته نیست. بدن برای ساخت بافت جدید به مواد اولیه مناسب نیاز دارد. برای افزایش وزن سالم این اصول اهمیت دارند:

کالری را تدریجی افزایش دهید

افزایش ناگهانی دریافت انرژی اغلب ماندگار نیست. بهتر است مرحله‌ای عمل شود.

اولویت را به پروتئین بدهید

پروتئین کافی به حفظ و ساخت توده عضلانی کمک می‌کند.

تمرین مقاومتی را فراموش نکنید

افزایش وزن بدون تحریک عضله همیشه نتیجه مطلوب ایجاد نمی‌کند.

خواب را جدی بگیرید

خواب ناکافی می‌تواند تعادل هورمونی و روند بازسازی بدن را تغییر دهد.

نوشیدنی کالری دار را انتخاب کنید

به‌جای نوشیدنی‌های کم‌ارزش، از گزینه‌های مغذی استفاده شود.

• تعداد وعده‌ها را متناسب تنظیم کنید
• پروتئین را در طول روز تقسیم کنید
• میان‌وعده هدفمند داشته باشید
• روند وزن را هفتگی ارزیابی کنید
• زمان خواب را منظم نگه دارید

این مقاله را از دست ندهید: لیدی میل برای چاقی چه تاثیراتی دارد؟

علت چاق نشدن صورت

چاق نشدن صورت همیشه به کم غذا خوردن مربوط نیست و معمولاً ترکیبی از ژنتیک، درصد چربی بدن، ساختار صورت، سبک زندگی و وضعیت تغذیه در آن نقش دارد.

بعضی افراد حتی با وزن طبیعی یا افزایش وزن، همچنان صورت لاغری دارند. دلیل اصلی این موضوع تفاوت در نحوه ذخیره چربی در بدن است. در برخی افراد، بدن ترجیح می‌دهد انرژی اضافی را در نواحی دیگر ذخیره کند و صورت آخرین بخشی باشد که تغییر حجم پیدا می‌کند.

عامل مهم دیگر ژنتیک است. اگر در خانواده صورت‌های استخوانی یا گونه‌های کم‌حجم رایج باشد، احتمال اینکه صورت دیرتر پر شود بیشتر است.

همچنین کمبود خواب، استرس طولانی، کم‌آبی بدن و رژیم غذایی نامتعادل می‌توانند باعث شوند صورت لاغرتر و خسته‌تر دیده شود. در بعضی موارد هم پایین بودن درصد چربی بدن یا فعالیت بدنی زیاد باعث کاهش حجم صورت می‌شود. برای حفظ حجم طبیعی صورت معمولاً این موارد کمک‌کننده هستند:

• خواب کافی
• تغذیه متعادل
• حفظ وزن پایدار
• دریافت آب کافی
• مصرف پروتئین مناسب

اگر لاغر شدن صورت ناگهانی باشد یا همراه کاهش وزن و ضعف ایجاد شود، بهتر است علت زمینه‌ای بررسی شود.

علت چاق نشدن پاها چیست؟

چاق نشدن پاها اغلب به دلیل ژنتیک، نوع توزیع چربی در بدن، پایین بودن توده عضلانی، متابولیسم بالا یا فعالیت بدنی زیاد اتفاق می‌افتد و همیشه نشانه بیماری نیست.

بدن همه افراد چربی و عضله را به یک شکل ذخیره نمی‌کند. بعضی افراد به‌صورت طبیعی بیشتر در ناحیه شکم یا بالاتنه وزن می‌گیرند و پاهای آن‌ها حتی با افزایش وزن همچنان باریک می‌ماند. ژنتیک در این الگوی بدنی نقش مهمی دارد.

عامل مهم دیگر، کم بودن حجم عضلات پا است. اگر فعالیت‌های روزانه زیاد باشد اما تمرین مقاومتی برای عضلات پا انجام نشود، ممکن است پاها لاغر باقی بمانند. همچنین دریافت ناکافی پروتئین و کالری می‌تواند روند افزایش حجم پا را محدود کند.

در برخی شرایط، مشکلات پزشکی مانند اختلالات هورمونی، مشکلات جذب مواد غذایی یا کاهش توده عضلانی نیز می‌توانند مطرح باشند؛ به‌ویژه اگر لاغر شدن پاها ناگهانی باشد. برای کمک به افزایش حجم طبیعی پاها معمولاً این موارد توصیه می‌شود:

• خواب منظم
• حفظ وزن پایدار
• تغذیه متعادل و کامل
• تمرینات قدرتی مخصوص پا
• دریافت کافی انرژی و پروتئین

اگر فقط پاها به‌صورت غیرعادی لاغر شده‌اند یا تغییر ناگهانی ایجاد شده، بررسی تخصصی می‌تواند مفید باشد.

دلیل چاق نشدن مردان

در بسیاری از مردان، دلیل چاق نشدن این نیست که بدن چاق نمی‌شود؛ بلکه بدن انرژی را سریع‌تر مصرف می‌کند، کمتر ذخیره می‌کند یا اصلا کالری دریافتی به اندازه تصور فرد بالا نیست. برای خرید شربت اشتها آور باریج اسانس کلیک کنید.

یکی از دلایل کمتر شناخته‌شده، مصرف انرژی پنهان در طول روز است. بعضی مردان بدون اینکه ورزش حرفه‌ای انجام دهند، دائما در حال حرکت، راه رفتن، تغییر وضعیت یا فعالیت ذهنی و جسمی هستند و همین باعث می‌شود بخش زیادی از انرژی مصرف شود.

عامل مهم بعدی عضله بیشتر و ذخیره چربی کمتر است. بدن مردان اغلب تمایل بیشتری به حفظ عضله دارد و ممکن است افزایش وزن دیرتر در ظاهر دیده شود.‌از طرف دیگر، برخی عادت‌ها روند وزن گرفتن را کند می‌کنند:

• خواب نامنظم
• استرس مداوم
• دیر غذا خوردن
• حذف میان‌وعده
• مصرف کم پروتئین
• دریافت کالری کمتر از نیاز واقعی

گاهی هم بدن به‌جای ذخیره چربی، انرژی را برای فعالیت و بازسازی مصرف می‌کند.‌اگر مردی مدت طولانی با وجود تغذیه مناسب اصلا وزن اضافه نمی‌کند یا همراه آن خستگی و کاهش انرژی دارد، بهتر است علت به‌صورت دقیق‌تر بررسی شود؛ چون همیشه موضوع فقط سوخت‌وساز بالا نیست.

سخن پایانی

در آخر، علت چاق نشدن افراد لاغر اغلب یک عامل واحد نیست؛ بلکه نتیجه تعامل بین ژنتیک، متابولیسم، سطح فعالیت، هورمون‌ها، کیفیت جذب مواد غذایی، ترکیب بدن و سبک زندگی است.

بعضی افراد از بیرون به نظر می‌رسد بدون محدودیت غذا می‌خورند و همچنان لاغر می‌مانند؛ اما وقتی جزئیات بررسی می‌شود معمولاً مشخص می‌شود انرژی مصرفی، الگوی اشتها، کیفیت دریافت مواد مغذی و ویژگی‌های بدنی آن‌ها متفاوت است. در مقابل، تلاش برای افزایش وزن هم نباید به سمت پرخوری بی‌برنامه برود.

سوالات متداول 

آیا متابولیسم بالا باعث لاغری می‌شود؟

متابولیسم روی مصرف انرژی اثر دارد اما معمولاً به تنهایی توضیح‌دهنده اختلاف زیاد وزن نیست. در اغلب موارد، فعالیت روزانه، اشتها و الگوی غذایی هم نقش مهمی دارند.

چرا بعضی افراد هرچه می‌خورند باز هم وزن نمی‌گیرند؟

اغلب به دلیل ترکیبی از ژنتیک، دریافت انرژی کمتر از تصور، فعالیت بیشتر یا تفاوت در ذخیره انرژی رخ می‌دهد.

آیا لاغر بودن همیشه نشانه سلامتی است؟

خیر. وزن پایین همیشه به معنی سلامت کامل نیست و باید همراه با شرایط کلی بدن ارزیابی شود.

آیا افزایش وزن فقط با خوردن غذای بیشتر ممکن است؟

خیر. کیفیت تغذیه، خواب، تمرین و ساخت عضله در افزایش وزن سالم نقش مهمی دارند.

چه زمانی برای وزن نگرفتن باید بررسی پزشکی انجام شود؟

اگر کاهش وزن ناگهانی، ضعف، تغییر اشتها یا ناتوانی طولانی‌مدت در افزایش وزن وجود داشته باشد، ارزیابی تخصصی می‌تواند مفید باشد.

منبع؛

vinmec.com